Skip to content
Artwork for Opium
MusicArtsMusic InterviewsSociety & CulturePersonal Journals

Opium

NPO Luister / AVROTROS

Opium is hét kunst- en cultuurprogramma, met interviews en reportages, een artist in residence in ons Opium Atelier en een eigen Nachtkastje. En muziek om je te verwonderen, en dan bij in slaap te vallen.

Play
  • 78 episodes
  • Avg 17 min
  • Dutch
Counted on this page — what you have heard stays on this device, so it is not something the list can be paged by.
  • August 6 · 19 min

    Het gesprek - Xillan Macrooy (6 augustus 2026)

    Johannes Wirix-Speetjens in gesprek met schrijver en muzikant Xillan Macrooy. Xillan Macrooy is een Surinaams-Nederlandse verhalenverteller in muziek, literatuur en theater. Als zoon van meerdere werelden speelt de voortdurende transformatie van identiteit een belangrijke rol in zijn werk. In 2025 en 2026 onderzoekt hij als maker nieuwe manieren om zijn meervoudigheid te vieren, met als doel het bouwen van nieuwe artistieke werelden die zowel ruimte bieden aan (Surinaamse queer) legacy als aan innovatie. Naast zijn debuutroman Mensen als zonnen en mensen als manen maakte hij ook de voorstelling A Coming of (R)age Ritual en komt zijn muziekalbum Son uit.

  • August 4 · 17 min

    Het gesprek - Robin Kramer (4 augustus 2026)

    Annemieke Bosman praat met schrijver Robin Kramer over zijn boek Achtertuinen, waarmee hij de Anton Wachterprijs won, de tweejaarlijkse prijs voor het beste literaire prozadebuut. Dit schreef de jury over zijn boek: ‘Op een gek achteloze toon weet Kramer iets enorms te bewerkstelligen, het heeft te maken met het gevoel in de steek gelaten te worden, zonder dat het als zodanig wordt benoemd. Zijn zinnen zijn geladen, de dialogen kleine wonderen van alledaagsheid, maar onder dat dagelijkse broeit het, stapelt zich iets op.’ Hoewel Achtertuinen bestaat uit verhalen had het boek volgens de jury net zo goed een ‘roman’ genoemd kunnen worden. Het werk maakte van meet af aan diepe indruk en dat had vooral te maken met de toon, ‘die geestig is, maar ook droevig, en berustend’. ‘Scènes zijn het, door Kramer even fijnzinnig als melancholiek opgetekend door de oplettende ogen van de buitenstaander,’ Achtertuinen gaat over vriendschap, liefde en familie, en de bijna onvrijwillige afstand die er soms tussen mensen kan ontstaan.

  • August 3 · 26 min

    Het gesprek - Joeri Wind en Max Heegstra (3 augustus 2026)

    Annemieke Bosman praat met theatermakers Max Wind en Joeri Heegstra over het geheim van de succesvolle HBO serie Succession. Wind en Heegstra zijn momenteel op Theaterfestival de Parade te zien met de voorstelling: Radio Apocalyps.

  • July 30 · 18 min

    Het gesprek - Hinde Haest (30 juli 2026)

    Beitske de Jong in gesprek met Hinde Haest, conservator fotografie bij het Rijksmuseum in Amsterdam. Daar is deze zomer de tentoonstelling Ed van der Elsken. Up Close te zien. Een fietser die uitdagend haar tong uitsteekt, drie lachende jonge vrouwen in minirokken en een groep nozems op de hoek van de Nieuwendijk, de vernieuwende straatfotografie van Ed van der Elsken vormt een tijdreis door naoorlogs Nederland. Dankzij jarenlang onderzoek naar zijn privé-archief, door Hinde Haest, geeft de tentoonstelling Ed van der Elsken. Up Close bovendien een nieuwe, gedetailleerde blik op de totstandkoming van zijn werk. Naast veel bekende foto’s zijn ook veel nooit eerder gepubliceerde notities, contactafdrukken, experimenten in de donkere kamer en nieuw ontdekte boekdummies te zien. In de tentoonstelling worden foto’s getoond uit de collecties van onder meer het Rijksmuseum, het Nederlands Fotomuseum, het Stedelijk Museum, de Universitaire Bibliotheken Leiden en filmbeelden van Eye Filmmuseum. De tentoonstelling is te zien tot en met 13 september.

  • July 28 · 12 min

    Het gesprek - Dorien de Wit (28 juli 2026)

    Annemieke Bosman praat met schrijver Dorien de Wit over haar boek Heim, of het verhaal van mijn duizeligheid. Heim, of het verhaal van mijn duizeligheid is een persoonlijke verkenning van de relatie tussen angst en reizen, van taal en thuisgevoel en van wat een wankelend lichaam te zeggen heeft. Wat was er eerst, de angst of de duizeling? Dorien de Wit graaft in herinneringen, berekent de afstand tot ruimtesonde Pioneer 10, zwemt in ijskoud water, reist via Street View, volgt Alice het konijnenhol in en verdiept zich in het evenwichtsorgaan. In heldere, poëtische taal weeft ze dit alles samen om haar angst te begrijpen. Dit is het non-fictiedebuut van een dichter, op het snijvlak van memoir, essay en poëzie.

  • July 27 · 14 min

    Het gesprek - Rosa Willemijn Vlogman (27 juli 2026)

    Annemieke Bosman praat met schrijver Rosa Willemijn Vlogman over haar roman Wat mijn lichaam weet. In Wat mijn lichaam weet mogen we het dagboek van Reva lezen, fragmenten die zo intiem zijn dat je je als lezer regelmatig een voyeur voelt. Reva schrijft over haar ontmoeting met Ramses. Ze geeft zich zonder gêne aan hem over, hun seks zindert en kolkt, alles is even overweldigend. Maar dan, opeens, weigert haar lichaam. Zonder dat Reva er controle over lijkt te hebben, kan ze Ramses niet meer in zich laten. Wat volgt is een zoektocht waarin Reva niet alleen haar seksualiteit herdefinieert, maar ook het begrip intimiteit.

  • July 23 · 17 min

    Het gesprek - Raymi Sambo (23 juli 2026)

    n zijn nieuwe theatervoorstelling Wachten op Marsha – een productie van Raymi Sambo Maakt en coproducent ITA – komt een groep queer activisten, in navolging van de historische Stonewall-rellen, in opstand tegen de toenemende pesterijen en het stijgende geweld. Greenwich Village, New York, 1969. De Metropolitan Police ontruimt de Stonewall In, een bar vol kleur, muziek en vrijheid. Na jaren van treiterijen en geweld door de politie besluiten de bezoekers – drag queens en activisten, onder wie de iconische Marsha P. Johnson – terug te vechten voor hun bestaan. Dit is het begin van de Stonewall-rellen. Nooit eerder boden homo’s en travestieten in de Verenigde Staten in zulke aantallen weerstand tegen de vernederingen van de politie. Juni werd Pride-maand en wereldwijd werden vervolgens jaarlijks Gay Pride Parades gehouden, waarop de queergemeenschap strijdt voor gelijke rechten. Nu, meer dan vijftig jaar later, staan queer rechten opnieuw onder druk. In Wachten op Marsha wil een groep queer activisten, onder leiding van Marvan, de World Pride 2026 kapen om aandacht te vragen voor de toenemende pesterijen en het stijgend geweld tegen hen. De pacifistische Marvan voelt de groeiende druk van de groep om niet te zwichten voor wat er op hen komt. Hun vrijheid moet koste wat het kost beschermd worden. Maar hoe ver moeten ze hierin gaan? Wachten op Marsha gaat donderdag 30 juli tijdens Pride in premiėre, in ITA in Amsterdam. De voorstelling toert vervolgens van 25 september t/m 17 december door het land.

  • July 21 · 19 min

    Het gesprek - Valentijn de Heer (21 juli 2026)

    Annemieke Bosman praat met schrijver Valentijn de Heer over zijn roman NVRLND. Op aanraden van zijn therapeut laat een man zijn gezin achter en reist naar Californië, naar het landgoed van een overleden popster. Het is de fantasieplek waar hij als kind naartoe vluchtte, omdat alles daar beter leek. Maar de poort zit dicht. Zijn reis lijkt zinloos. Tot hij verdwaalt in het natuurgebied boven Los Angeles. Hij overnacht in een verlaten berghut en blijft. Door slaapgebrek, schuldgevoel en een onverwachte ontmoeting keren herinneringen terug die hij twintig jaar heeft weggedrukt: een belofte aan zijn grootvader, die met ‘Comment ça va’ een lichtvoetige wereldhit schreef, maar zweeg over zijn kampverleden.

  • July 20 · 15 min

    Het gesprek - Sam Drukker (20 juli 2026)

    Annemieke Bosman praat met beeldend kunstenaar Sam Drukker over zijn tentoonstelling De ouder wordende mens, nu te zien in Museum More Ruurlo. Kracht, kwetsbaarheid en schoonheid komen samen in het prachtige oeuvre van kunstenaar Sam Drukker (1957). De beroemde Nederlandse schilder en tekenaar heeft zijn hele leven mensen geportretteerd. In zijn werk verschijnt de mens vrijwel altijd naakt, zonder context, zonder franje. Expressief, met brede streken, creëert Drukker indringende portretten. Gestaltes verschijnen, huidlandschappen onthullen zich. Schoonheid en verval zijn voor hem geen tegenpolen maar bondgenoten. In deze tentoonstelling is een selectie te zien van de mooiste werken die Sam Drukker maakte van de ouder wordende mens.

  • July 16 · 17 min

    Het gesprek - Maarten de Schutter (16 juli 2026)

    Beitske de Jong praat met filmmaker Maarten de Schutter over zijn documentaire Mijn lief kind. In juli 2014 zat aidsactivist en feministisch antropoloog Martine de Schutter aan boord van vlucht MH17, onderweg naar een congres, toen het vliegtuig werd neergeschoten boven Oekraïne door Rusland. Twaalf jaar later probeert haar kind, filmmaker Maarten de Schutter, de verloren herinneringen aan zijn moeder te reconstrueren. Maarten combineert homevideo's, foto’s, brieven en gesprekken in een poging Martine tot leven te wekken. Wat volgt is een hartverscheurende reis langs het slagveld van de herinneringen, een liefdesbrief aan de band tussen moeder en kind en een punky strijdlied voor rechtvaardigheid. Mijn lief kind werd genomineerd voor een Gouden Kalf op het Nederlands Filmfestival.

  • July 14 · 14 min

    Het gesprek - Stefan Popa (14 juli 2026)

    Annemieke Bosman praat met schrijver en journalist Stefan Popa over zijn roman De laatste eilanders. Diep in het hart van Europa, waar de Donau kronkelt, ligt Ada Kaleh, een eiland dat op het punt staat te verdwijnen door de komst van een waterkrachtcentrale. De eilanders staan voor onmogelijke keuzes. Azra balanceert tussen traditie en vrijheid. Ibrahim wordt verraden, maar door wie? Boekhandelaarszoon Deniz probeert ondertussen het eiland en de verhalen te redden. Samen vechten ze tegen de nietsontziende stroom van de geschiedenis. De laatste eilanders steunt op de waargebeurde tragedie van Ada Kaleh, maar reikt verder: het toont wat er verdwijnt wanneer werelden worden weggevaagd en waarom sommige verhalen móéten overleven.

  • July 13 · 20 min

    Het gesprek - Marja Pruis (13 juli 2026)

    Annemieke Bosman in gesprek met Marja Pruis. Na decennia te zijn weggeweest woont Marja Pruis weer in Amsterdam-Noord, en kijkt ze uit over de oude arbeidersbuurt waar haar familie vandaan komt. Waar haar oom op de scheepswerf werkte, worden nu dancefestivals en wijnproeverijen gehouden. Alles is veranderd, maar als ze door Tuindorp Oostzaan wandelt, wandelt ze als vanzelfsprekend haar jeugd in. Hoe verder ze loopt, hoe sterker ze de aanwezigheid voelt van de mensen die er niet meer zijn – haar ouders, haar ooms en tantes. Maar vooral haar zus: sinds zij er niet meer is, is ze dichterbij dan ooit. In Zonnehuis laat Pruis zien waarom ze zo’n geliefd essayist is. Sensitief en intiem, maar met een scherp oog voor de wereld om haar heen, denkt ze na over de grote vragen van het leven. Wie ben je? Wat deel je precies met je familie? Bij wie hoor je, en blijft dat je hele leven zo? Marja Pruis is schrijver en redacteur bij De Groene Amsterdammer. Haar romans, columns en essays worden geprezen om haar persoonlijke, onderzoekende en scherpzinnige blik. Pruis’ werk werd bekroond met onder meer de Heldringprijs, de Jan Hanlo Essayprijs en de J. Greshoffprijs. Haar meest recente roman Huiswerk verscheen in 2023.

  • July 9 · 17 min

    Het gesprek - Rina Govers (9 juli 2026)

    Beitske de Jong praat met Rina Govers over De Vioolbouwers, een podcast die zij maakte voor de Belgische krant De Standaard. Van jongs af aan wou de Bretoense Baptiste Argouarc’h vioolbouwer worden. Die passie bracht hem naar het Brusselse vioolbouwatelier Maison Bernard. Zijn partner Rina Govers volgde zijn metier altijd vanop de zijlijn. Maar toen Baptiste een ingrijpende restauratie van een Stradivarius startte, besloot de podcastmaakster hem gedurende dat één jaar durende proces te volgen. Want hoe restaureer je een instrument waarvan iedereen zegt dat het bij de beste ter wereld hoort? Een warme podcastreeks vol liefde voor geschiedenis, ambacht en muziek.

  • July 8 · 13 min

    Het gesprek - Orlando Maaike Gouwenberg (6 juli 2026)

    Annemieke Bosman in gesprek met Orlando Maaike Gouwenberg, directeur van Sonsbeek 2026. "Ik hoef geen tuin, ik deel een park" is de titel van Sonsbeek 2026, een slogan die afkomstig is van het Arnhemse collectief Loesje dat ook een van de 18 deelnemende kunstenaars is. Deze slogan voor de dertiende editie van Sonsbeek die op 2 juli opent, plaatst het park centraal en benadrukt een sfeer van gedeelde ruimte en collectieve ervaring. Betekenissen worden gezamenlijk gevormd in plaats dat die bepaald worden vanuit één perspectief. Deze editie brengt 100 dagen lang 18 installaties, sculpturen en performances van Nederlandse en internationale kunstenaars, van wie er 12 nieuw werk ontwikkelen. De 13e editie van Sonsbeek met 18 internationale kunstenaars is te zien van 2 juli t/m 11 oktober 2026 in Park Sonsbeek en andere locaties in Arnhem.

  • July 3 · 12 min

    Het gesprek - Tobi Dahmen (3 juli 2026)

    Brecht van Hulten praat met tekenaar Tobi Dahmen over zijn graphic novel Columbusstraat. “Papa, hoe was het eigenlijk voor je in de oorlog? Hoe heeft dit kunnen gebeuren?” De Duitse stripmaker Tobi Dahmen, die al jaren in Utrecht woont, ontsluit in graphic novel Columbusstraat een aangrijpend familieverleden in oorlogstijd. Op basis van historische documenten en persoonlijke getuigenissen van zijn familie schetst hij een oorlogsgeschiedenis die veel verder reikt dan het persoonlijke. Tachtig jaar na het eind van de Tweede Wereldoorlog werpt hij een indrukwekkende blik op de impact van het nationaalsocialisme die indringende vragen oproept over politieke en persoonlijke verantwoordelijkheid. Met veel gevoel en nauwgezet onderzoek creëert Dahmen een werk met emotionele diepgang en historische relevantie. Het boek was een enorm succes in Duitsland en kreeg veel lof. De Rolling Stone noemde het "De beste en belangrijkste graphic novel van het jaar."

  • July 2 · 14 min

    Het gesprek - Fenna Riethof (2 juli 2026)

    Beitske de Jong praat met schrijver en journalist Fenna Riethof over haar debuut Scherp, onscherp. Als Louise op het punt staat om drieëndertig te worden, maakt ze samen met haar vriend Jut een roadtrip door het westen van de Verenigde Staten. Tijdens een solowandeling in een Californische woestijn ontmoet ze een verdwaalde Amerikaan, Sim, die haar onmiddellijk meer boeit dan haar vriend. Hij is flamboyant, uitgesproken en tegendraads. Louise klampt zich aan hem vast en vervolgt de reis met Sim. Dit woelt alles om: ze trekt haar toekomstplannen, dierbaarste vriendschap en zelfs haar eigen waarneming in twijfel. Als in Las Vegas het noodlot toeslaat en ze Sim uit het oog verliest, staat ze er voor het eerst in haar leven helemaal alleen voor.

  • July 1 · 17 min

    Het gesprek - Annette Portegies (1 juli 2026)

    Brecht van Hulten in gesprek met Annette Portegies. Deze maand verscheen het FIEP, een schitterend overzicht van het leven en werk van een van Nederlands bekendste kunstenaars namelijk Fiep Westendorp door Annette Portegies en Gioia Smid. Fiep Westendorp werd beroemd als de vrouw die Jip en Janneke hun uiterlijk gaf. Ze tekende ook Pluk van de Petteflet, Otje, Floddertje, Pim en Pom en tal van andere onsterfelijke kinderhelden. Generatie na generatie groeide op met haar werk, maar zelf bleef ze graag op de achtergrond. Daardoor is het minder bekend dat ze ook muurschilderingen, tijdschriftillustraties en boekomslagen voor volwassenen maakte, en dat ze reclamecampagnes ontwierp voor diverse bedrijven. Aan de hand van haar omvangrijke oeuvre schetsen Annette Portegies en Gioia Smid in FIEP de wereld van Fiep Westendorp, waarin ze haar talent ontdekte, de kunstacademie volgde, geïnspireerd raakte en met vallen en opstaan haar ambitie najoeg. Annette Portegies studeerde Nederlandse taal- en letterkunde en is uitgever. In 2019 verscheen haar biografie Weerspiegeld in een waterglas: Maurice Gilliams 1900-1982.

  • June 30 · 21 min

    Het gesprek - Paloma Aguilera Valdbenito (30 juni 2026)

    Annemieke Bosman in gesprek met Nederlands-Chileense filmmaker Paloma Aguilera Valdbenito. Haar nieuwe film TREAT HER LIKE A LADY draait momenteel succesvol in de Nederlandse bioscopen. Het verhaal: Een hittegolf in Amsterdam. Alleenstaande moeder Sandra woont met haar dochters Harrie en Stella in Amsterdam en kan de eindjes maar net aan elkaar knopen. Als de onbetaalde rekeningen zich blijven opstapelen en ze beschuldigd wordt van fraude moet Sandra alle zeilen bijzetten om haar kinderen uit handen van de hulpverlening te houden. TREAT HER LIKE A LADY beleefde zijn wereldpremière op het Internationaal Filmfestival van Rotterdam en geeft met de nodige humor kritiek op een falend sociale zekerheidsstelsel. In een film vol felle kleuren en een sfeervolle soundtrack speelt Nienke Plas een sterke en charismatische moeder die doet denken aan de krachtige vrouwelijke personages uit films van Almodóvar.

Showing 61–78 of 78 episodes