Skip to content
Artwork for TurboHistoria

TurboHistoria

Polskie Radio S.A.

Nowy magazyn historyczno – kulturalny na antenie Polskiego Radia 24. Głośne premiery filmowe i książki z historią w tle. Nieznane fakty z przeszłości oraz spory o historię i jej bohaterów. Jak opowiadać o trudnej przeszłości? Na ile twórca ma prawo do jej własnej interpretacji? Czy w dyskusji o historii można uciec od polityki? O tym wszystkim w piątek, po godzinie 22. Zaprasza Krzysztof Grzybowski.

Play
  • 29 episodes
  • weekly
  • Avg 42 min
  • Polish
Counted on this page — what you have heard stays on this device, so it is not something the list can be paged by.
  • September 25 · 34 min

    Okupacja oczami niemieckiego urzędnika. Wyjątkowe dokumenty w Instytutucie Pileckiego

    Do zbiorów Instytutu Pileckiego trafiły niepublikowane wcześniej wspomnienia niemieckiego urzędnika, który podczas II wojny światowej pracował w administracji cywilnej Generalnego Gubernatorstwa. Jak wyglądała codzienność niemieckich funkcjonariuszy w okupowanej Polsce? Co myśleli o Polakach i jak traktowali terror oraz zbrodnie, których byli świadkami? Krzysztof Grzybowski porozmawia o wyjątkowym źródle pokazującym okupację z perspektywy jej uczestnika z dr Joanną Nikel, historyczką z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego.

  • September 18 · 45 min

    Od Cedyni po II wojnę światową. Fakty i mity o polsko-niemieckiej historii

    Cedynia, Krzyżacy, zabory i koszmar II wojny światowej. Czy rzeczywiście tak wyglądało tysiąc lat polsko niemieckiej historii? A może w tej historii było znacznie więcej współpracy, wzajemnych fascynacji i wspólnych interesów, niż podpowiada zbiorowa pamięć? O mitach, konfliktach i błędnych decyzjach, które kształtowały relacje obu narodów, Krzysztof Grzybowski rozmawia z prof. Andrzejem Chwalbą, historykiem, wykładowcą Uniwersytetu Jagiellońskiego i współautorem książki "Nie będzie Niemiec... Polska-Niemcy. Tysiąc lat wojny i pokoju".

  • September 11 · 50 min

    Kraków pod niemiecką okupacją. Życie w stolicy Generalnego Gubernatorstwa

    Dlaczego okupanci wybrali Kraków na stolicę Generalnego Gubernatorstwa i jak wyglądało codzienne życie jego mieszkańców podczas II wojny światowej? Kim był Hans Frank i jak niemiecka obecność zmieniła miasto? Krzysztof Grzybowski rozmawia z Janem Jakubem Grabowskim, historykiem, przewodnikiem po Krakowie i autorem książki "Okupowany Kraków. Przewodnik po dawnej stolicy Generalnego Gubernatorstwa".

  • September 4 · 46 min

    Jak wypoczywało się w PRL-u? Wczasy dla robotników, inteligencji i partyjnych elit

    W PRL-u prawo do wypoczynku było zapisane w Konstytucji, a organizacja urlopów stała się częścią państwowego systemu. Gdzie wypoczywali robotnicy i chłopi, dokąd wyjeżdżała inteligencja, a jakie ośrodki były zarezerwowane dla partyjnych elit? Jak działał Fundusz Wczasów Pracowniczych i co architektura sanatoriów oraz domów wczasowych mówi o ówczesnym społeczeństwie? Krzysztof Grzybowski rozmawia z Błażejem Ciarkowskim, historykiem architektury i autorem książki "Remontownia ciał i dusz. Domy wczasowe i sanatoria w PRL-u".

  • August 28 · 43 min

    "Wielka Trwoga". Z czym mierzyli się Polacy po zakończeniu wojny?

    Koniec II wojny światowej przyniósł Polakom ulgę i nadzieję na nowe życie, ale także przemoc, chaos i głęboką niepewność. Gwałty, bezkarność radzieckich żołnierzy, wojenne traumy, bieda i problemy ze znalezieniem swojego miejsca tworzyły rzeczywistość pierwszych powojennych lat. Jak naprawdę wyglądała Polska po 1945 roku i jak społeczeństwo próbowało odnaleźć się w nowej rzeczywistości? O powojennym kryzysie i jego długotrwałym dziedzictwie Krzysztof Grzybowski rozmawia z prof. Marcinem Zarembą, historykiem i autorem książki "Wielka Trwoga. Polska 1944-1947. Ludowa reakcja na kryzys".

  • August 28 · 21 min

    "Wielka Trwoga". Z czym mierzyli się Polacy po zakończeniu wojny?

    Koniec II wojny światowej przyniósł Polakom ulgę i nadzieję na nowe życie, ale także przemoc, chaos i głęboką niepewność. Gwałty, bezkarność radzieckich żołnierzy, wojenne traumy, bieda i problemy ze znalezieniem swojego miejsca tworzyły rzeczywistość pierwszych powojennych lat. Jak naprawdę wyglądała Polska po 1945 roku i jak społeczeństwo próbowało odnaleźć się w nowej rzeczywistości? O powojennym kryzysie i jego długotrwałym dziedzictwie Krzysztof Grzybowski rozmawia z prof. Marcinem Zarembą, historykiem i autorem książki "Wielka Trwoga. Polska 1944-1947. Ludowa reakcja na kryzys".

  • August 21 · 43 min

    Średniowiecze kobiet. Życie zupełnie inne, niż podpowiadają nam stereotypy

    Jak wyglądało życie zwyczajnych kobiet w średniowieczu i na ile różniło się od naszych wyobrażeń? Kim były beginki i jak w wiekach średnich wyglądała... budowlana samowola? O nie wcale tak mrocznym średniowieczu, kobietach i ich codzienności Krzysztof Grzybowski rozmawia w "Turbohistorii" z Anną Brzezińską - historyczką, mediewistką, pisarką i autorką książki "Cierpliwe Genowefy, bezwstydne Magdaleny. Przewodnik po średniowieczu zwykłych kobiet".

  • August 7 · 40 min

    Jerzy Waszyngton. Od marzeń o brytyjskim mundurze do prezydentury

    Jerzy Waszyngton, późniejszy przywódca amerykańskiej wojny o niepodległość i pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych, za młodu najbardziej pragnął zostać… brytyjskim oficerem. Los jednak wybrał dla niego inną drogę. O filmie "Młody Waszyngton", wielkiej polityce, brytyjskiej koronie i aspiracjach kolonistów opowiedział Piotr Sutowicz, historyk i publicysta.

  • July 31 · 45 min

    31 lipca 1944. Ostatnie godziny przed godziną "W"

    31 lipca 1944 - ostatnie chwile przed godziną „W”. Nadzieje, obawy i polityczne kalkulacje. Co ostatecznie zdecydowało o wydaniu rozkazu o rozpoczęciu powstania w Warszawie? Czy ta decyzja mogła być inna? Krzysztof Grzybowski rozmawiał o wydarzeniach poprzedzających wybuch Powstania Warszawskiego z prof. Andrzejem Zawistowskim, historykiem z Instytutu Pileckiego.

  • July 31 · 22 min

    31 lipca 1944. Ostatnie godziny przed godziną "W"

    31 lipca 1944 - ostatnie chwile przed godziną „W”. Nadzieje, obawy i polityczne kalkulacje. Co ostatecznie zdecydowało o wydaniu rozkazu o rozpoczęciu powstania w Warszawie? Czy ta decyzja mogła być inna? Krzysztof Grzybowski rozmawiał o wydarzeniach poprzedzających wybuch Powstania Warszawskiego z prof. Andrzejem Zawistowskim, historykiem z Instytutu Pileckiego.

  • July 24 · 42 min

    1956. Rok, który odmienił Polskę

    Rok 1956 był jednym z najważniejszych momentów w historii Polski Ludowej. Referat Nikity Chruszczowa, śmierć Bolesława Bieruta, Poznański Czerwiec i powrót Władysława Gomułki na szczyty władzy zmieniły bieg wydarzeń politycznych w kraju. Co działo się za kulisami tych wydarzeń i dlaczego to właśnie Poznań stał się miejscem społecznego buntu? O tym Krzysztof Grzybowski rozmawia z dr. Pawłem Sasanką, historykiem z Instytutu Pileckiego.

  • July 17 · 45 min

    Grunwald bez legend. Jak wyglądała wielka wojna z Krzyżakami?

    Bitwa pod Grunwaldem pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń w historii Polski, ale wokół wielkiej wojny z zakonem krzyżackim wciąż narosło wiele pytań. Jak doszło do konfliktu, co przesądziło o zwycięstwie wojsk Władysława Jagiełły i czy król mógł lepiej wykorzystać triumf z 1410 roku? O tym mówił historyk Michael Morys-Twarowski, autor książki "Jagiełło Rex. Początek dynastii".

  • July 10 · 41 min

    Średniowiecze - czas zacofania? Prawda kontra stereotypy

    Czy średniowiecze rzeczywiście było epoką brudu, ciemnoty i zabobonów, za jakie przez lata je uważaliśmy?? Anna Zielińska, archeolożka i autorka książki "Historyczne bzdury o średniowieczu", rozprawia się z najpopularniejszymi mitami dotyczącymi tej epoki i pokazuje, jak wiele wyobrażeń o życiu rycerzy, mieszczan i chłopów nie ma nic wspólnego z historyczną rzeczywistością.

  • July 3 · 38 min

    Megality, bumerangi i zapomniani bogowie - tajemnice pradziejów Polski

    Skąd nad Wisłą wziął się bumerang, starszy o tysiące lat od australijskich? Kim byli budowniczowie tajemniczych kamiennych murów w Karpatach i czym były pradziejowe rondele? Szymon Zdziebłowski, archeolog, publicysta i autor książki "Bogowie Polski. Szamani, megality i zapomniane słowiańskie bóstwa", zabiera słuchaczy w podróż do najdawniejszych dziejów naszych ziem.

  • June 26 · 43 min

    Czerwiec '76. Bunt, który zmienił Polskę

    Drastyczne podwyżki cen, robotniczy bunt i brutalna odpowiedź komunistycznych władz. Czerwiec 1976 roku na trwałe zmienił historię PRL i stał się jednym z najważniejszych etapów na drodze do narodzin demokratycznej opozycji. Dr Paweł Sasanka, historyk, przypomni kulisy protestów w Radomiu, Ursusie i Płocku oraz ich polityczne konsekwencje.

  • June 19 · 51 min

    Od wygnanego władcy do króla Polski. Michael Morys-Twarowski o drodze Jagiełły do korony

    Jeszcze jako władca Litwy Jagiełło wydawał się politykiem skazanym na porażkę. Stracił tron, mierzył się z wewnętrznymi konfliktami i nie był naturalnym kandydatem do polskiej korony. Mimo to zdobył rękę królowej Jadwigi, zjednoczył Polskę i Litwę oraz stworzył fundamenty jednej z najważniejszych dynastii w dziejach Europy Środkowej. O niezwykłej drodze Jagiełły opowie historyk Michael Morys-Twarowski, autor książki "Jagiełło Rex. Początek dynastii".

  • June 12 · 44 min

    Republika młodych ludzi. Historia powojennej utopii w Bartoszycach

    Gdy skończyła się II wojna światowa w Polsce żyło 1,7 mln sierot. Właśnie wtedy w wyludnionych, poniemieckich Bartoszycach, w dawnych wojskowych koszarach postanowiono stworzyć miejsce, gdzie będzie można dać im szansę na normalne życie. Tak powstał gigantyczny dom dziecka, będący jednocześnie starannie zaplanowanym eksperymentem społecznym mającym stworzyć "nowego człowieka”. Obok siebie mieli tu żyć mali repatrianci ze Wschodu, młodzi powstańcy warszawscy i poniemieckie sieroty. O zapomnianej dziś historii "republiki młodych ludzi" Lrzysztof Grzybowski rozmawiał z Bernadettą Darską, autorką książki "Republika ludzi młodych. Opowieść o nowym człowieku".

  • June 5 · 46 min

    Między mitem a archeologią. Prof. Jarosław Źrałka o tajemnicach cywilizacji Majów

    Majowie pozostają jedną z najbardziej fascynujących cywilizacji w dziejach, choć wiele powszechnych przekonań na ich temat niewiele ma wspólnego z rzeczywistością. Kim byli dawni mieszkańcy Ameryki Środkowej, dlaczego ich cywilizacja nie zniknęła i co o ich świecie mówią najnowsze odkrycia archeologiczne? O historii, mitach, zagadce upadku wielkich miast oraz pracy polskich badaczy w regionie mówił prof. dr hab. Jarosław Źrałka z Uniwersytetu Jagiellońskiego, archeolog i autor książki "Majowie na tropie wielkiej cywilizacji Ameryki Środkowej".

  • May 29 · 50 min

    Zamach majowy bez mitów. Kulisy przejęcia władzy

    Dlaczego prezydent Wojciechowski odrzucił żądania Piłsudskiego? Czy wojska wierne rządowi miały szanse na zwycięstwo? Kogo wspierała warszawska ulica? Kto tak naprawdę wygrał dla marszałka zamach majowy? W Turbohistorii powracamy do rozmowy z profesorem Andrzejem Chwalbą o kulisach i mitach związanych z majowymi wydarzeniami roku 1926.

Showing 1–20 of 29 episodes