
Połamane Słowo
Wojciech Pawlicki
O. Wojciech, redemptorysta, codziennie komentuje Słowo Boże. Każdego dnia w Liturgii Bóg daje nam swoje Słowo. To Słowo czasem trzeba zbadać, zajrzeć do środka, połamać jak chleb. Zajrzeć do pochodzenia słów z greki czy hebrajskiego, do starożytnych zwyczajów Narodu Wybranego. Słowo Boga zna się na naszym życiu... W Księdze Ezechiela i Apokalipsie Bóg wzywa by „zjeść” to Słowo... by życie nam smakowało i byśmy zrozumieli swoje miejsce na świecie i swoją osobistą historię życia.
Jako ilustrację przedstawiamy codziennie nowy obraz, dzieło sztuki, które dotyka Słowa Boga oczami artystów a nam pozwala jeszcze głębiej kontemplować sceny biblijne, ich tajemnice i symbole.
- 111 episodes
- daily
- Avg 22 min
- Polish

- PS
Tuesday · 25 minOTO STOJĘ U DRZWI I KOŁACZĘ…czytania i komentarze 17.11.2026
W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy przepiękne Słowo Pana wołające nas do nawrócenia i zwycięstwa. Piękne zwycięstwo na bożkiem - mamoną- odnosi Zacheusz…(Ap 3,1-6.14-22; Ps 15,1b-3a.3bc-4.5; 1 J 4,10b; Łk 19,1-10) W dzisiejszym odcinku, w którym rozważamy Słowo Boże przypisane do liturgii na wtorek XXXIII tygodnia okresu zwykłego, oprawę wizualną stanowi dziewiętnastowieczne dzieło sakralne „Zacheusz na sykomorze oczekujący przejścia Jezusa” (fr. Zachée sur le sycomore attendant le passage de Jésus), namalowane w latach 1886–1894 przez wybitnego francuskiego artystę Jamesa Tissota (1836–1902). Ta mistrzowska praca – wykonana techniką nieprzezroczystej akwareli (gwaszu) na szarym papierze welinowym – wchodzi w skład monumentalnego cyklu ilustracji do Nowego Testamentu, który przyniósł twórcy światową sławę. Obecnie dzieło to stanowi część stałej kolekcji Brooklyn Museum w Nowym Jorku. Tissot, opierając się na własnych wieloletnich studiach topograficznych i etnograficznych w Ziemi Świętej, odrzucił akademicką idealizację na rzecz historycznego oraz psychologicznego realizmu, odtwarzając z niezwykłą dbałością realia architektury i codzienności starożytnej Judei. Pod kątem kompozycyjnym i warsztatowym obraz charakteryzuje się niezwykle oryginalnym, asymetrycznym kadrowaniem, w którym artysta świadomie odwrócił tradycyjną hierarchię przestrzeni. Pierwszy plan po lewej stronie zajmują potężne, sękate konary rozłożystej sykomory, pośród których ukrył się główny bohater opowieści. Zacheusz, ukazany w bogatym stroju zwierzchnika celników, wspina się po grubych gałęziach, z ogromnym skupieniem i napięciem wypatrując wydarzenia rozgrywającego się w dole. Taka perspektywa zmusza widza do przyjęcia punktu widzenia samego celnika – patrzymy na świat z wysokości drzewa, ponad głowami gęstego, poruszonego tłumu wypełniającego słoneczną ulicę Jerycha w głębi kadru. Tissot mistrzowsko operuje światłem i cieniem: zacieniona, chłodna w tonacji gęstwina liści na pierwszym planie ostro kontrastuje z zalaną oślepiającym, bliskowschodnim słońcem drogą poniżej, po której kroczy Jezus w otoczeniu uczniów. Paleta barwna opiera się na naturalnych, ziemistych brązach kory, przygaszonych zieleniach liści oraz piaskowych i białych tonacjach architektury oraz szat tłumu, budując wrażenie autentycznego, reporterskiego zapisu chwili. W kontekście tradycji ikonograficznej dzieło Jamesa Tissota stanowi wybitną malarską egzemplifikację determinacji w poszukiwaniu Boga oraz odwagi wyjścia poza własne ograniczenia. Ta pełna psychologicznej prawdy wizja człowieka, który dla jednego spojrzenia Zbawiciela porzuca swoją pozycję i wspina się na drzewo, tworzy bezpośredni pomost do dzisiejszej Ewangelii według świętego Łukasza, otwierając przestrzeń do refleksji nad radością spotkania, które przemienia ludzkie życie i przynosi zbawienie całemu domowi.
- PS
Monday · 19 minODSTĄPIŁEŚ OD PIERWOTNEJ MIŁOŚCI…czytania i komentarze 16.11.2026
W dzisiejszym rozważaniu zostaniemy zaproszeni do powrotu do pierwotnej miłości i o tym, że Jezu nigdy nas nie ominie, gdy do Niego wołamy…(Ap 1,1-4;2,1-5a; Ps 1,1-2.3.4 i 6; J 8,12b; Łk 18,35-43) W dzisiejszym odcinku, w którym rozważamy Słowo Boże przypisane do liturgii na poniedziałek XXXIII tygodnia okresu zwykłego, oprawę wizualną stanowi wybitne dzieło z wczesnego okresu twórczości El Greca (Doménikosa Theotokópoulosa, 1541–1614) – obraz olejny na płótnie „Chrystus uzdrawiający niewidomego” (ang. Christ Healing the Blind), namalowany około 1570 roku. To dzieło o wymiarach 119,4 na 146,1 centymetra znajduje się obecnie w stałych zbiorach Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku (nr inw. 1978.416). Obraz powstał podczas pobytu pochodzącego z Krety artysty we Włoszech (w Wenecji lub Rzymie), jeszcze przed jego wyjazdem do Hiszpanii w 1576 roku. Stanowi on przełomowy moment w warsztacie malarza, który porzucił wówczas płaską, pozbawioną głębi konwencję ikon postbizantyńskich na rzecz renesansowej perspektywy geometrycznej oraz bogatego kolorytu szkoły weneckiej, czerpiąc z dokonań Tycjana, Tintoretta i Veronesego. Pod kątem kompozycyjnym i warsztatowym obraz charakteryzuje się niezwykle dynamiczną, teatralną inscenizacją osadzoną w rozbudowanej przestrzeni architektonicznej. Główną oś konstrukcyjną wyznacza rygorystyczna perspektywa zbieżna: geometryczny rysunek płyt kamiennej posadzki oraz monumentalne klasyczne kolumnady i arkady po obu stronach prowadzą wzrok widza w głąb kadru, ku dalekiemu łukowi triumfalnemu na tle zachmurzonego nieba. Na pierwszym planie, po lewej stronie, rozgrywa się właściwy dramat spotkania. Chrystus, odziany w intensywnie czerwoną tunikę i głęboko błękitny płaszcz, pochyla się w pełnym łagodności geście nad klęczącym przed Nim niewidomym, dotykając jego oczu. Wokół nich oraz na drugim planie zgromadziły się grupy poruszonych świadków i uczniów, których wydłużone sylwetki i ekspresyjna gestykulacja zapowiadają już późniejszy, indywidualny styl manierystyczny mistrza. Kolorystyka dzieła opiera się na świetlistej, miejscami kredowej palecie barw – nasycone czerwienie, błękity i ugry szat kontrastują z chłodnymi tonacjami marmurowej architektury. Ciekawym, autentycznym detalem historyczno-sztucznym widocznym na płótnie jest nieukończony lewy górny narożnik kompozycji, odsłaniający pierwotny podkład malarski. W kontekście tradycji ikonograficznej dzieło El Greca stanowi mistrzowską wizualizację przejścia z ciemności niewiedzy i kalectwa ku światłu wiary. Ta pełna ekspresji renesansowa scena otwarcia oczu niewidomego tworzy bezpośredni pomost do dzisiejszej Ewangelii według świętego Łukasza, w której żebrak siedzący pod Jerychem woła z determinacją: „Panie, żebym przejrzał”, oraz do słów aklamacji ukazującej Chrystusa jako światłość świata.
- PS
Sunday · 30 minOTO DRUGIE PIĘĆ TALENTÓW…czytania i komentarze 15.11.2026
W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy o dobrej kobiecie oraz o gotowości na nadejście Dnia Pańskiego…( Prz 31, 10-13. 19-20. 30-31; Ps 128, 1-2. 3. 4-5; 1 Tes 5, 1-6; J 15, 4. 5b; Mt 25, 14-30) W dzisiejszym odcinku oprawę wizualną stanowi siedemnastowieczne dzieło sakralne „Przypowieść o talentach” (ang. The Parable of The Talents or Minas), namalowane przez holenderskiego mistrza złotego wieku Willema de Poortera (1608 – po 1648). Ten wykonany techniką olejną na desce obraz o kameralnych wymiarach 45 na 55 centymetrów znajduje się obecnie w stałych zbiorach Galerii Narodowej w Pradze. De Poorter, kształcący się w Lejdzie w kręgu oddziaływania młodego Rembrandta, z wielkim wyczuciem przeniósł na grunt malarstwa narracyjnego charakterystyczną dla swojego mistrza grę światła i cienia oraz głębokie zainteresowanie ludzką psychologią w chwilach próby i rozliczenia. Pod kątem kompozycyjnym i warsztatowym obraz prezentuje zwartą, wielofiguralną scenę osadzoną we wnętrzu gabinetu lub skarbca. Główną osią narracyjną jest stół pokryty tkaniną, na którym spoczywają księgi rachunkowe, dokumenty oraz sakiewki i monety będące przedmiotem rozrachunku. Po jednej stronie stołu zasiada dostojny pan domu, odziany w bogate, orientalizujące szaty i nakrycie głowy – typowy dla szkoły rembrandtowskiej zabieg nadający postaciom biblijnym historyczny i egzotyczny autorytet. Przed nim stają jego słudzy, zróżnicowani pod względem gestykulacji i wyrazu twarzy, co pozwala prześledzić kontrast między śmiałym, radosnym zaufaniem tych, którzy pomnożyli powierzone dobra, a pełną lęku i wycofania postawą sługi ukrywającego swój talent. Kolorystyka dzieła opiera się na ciepłej, stonowanej palecie barw ziemi – nasyconych brązach, ugrach, przygaszonej czerwieni oraz złocie – wydobywanych z mroku tła za pomocą punktowego, diagonalnego światła padającego na twarze bohaterów i lśniące kruszce na stole. W kontekście tradycji ikonograficznej obraz Willema de Poortera stanowi klasyczną, malarską egzemplifikację ewangelicznego motywu odpowiedzialności, odwagi w podejmowaniu życiowego ryzyka oraz wierności powołaniu. Ta pełna napięcia i realizmu scena obrachunku z powierzonego majątku tworzy bezpośredni pomost do dzisiejszej Ewangelii według świętego Mateusza, otwierając przestrzeń do refleksji nad tym, jak pomnażamy otrzymane od Boga dary w oczekiwaniu na Jego przyjście.
- PS
November 12 · 21 minBÓG WIARY DOCHOWUJE NA WIEKI…czytania i komentarze 12.11 2026
W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy o historii niewolnika i jego pana, o wierności Bożej i dniu Jezusa Chrystusa…(Flm 7-20; Ps 146,6c-7.8-9a.9bc-10; Łk 17,20-25) W dzisiejszym odcinku, w którym rozważamy Słowo Boże przypisane do liturgii, oprawę wizualną stanowi wybitne wczesne arcydzieło baroku – obraz olejny na desce „Święty Paweł w więzieniu”, namalowany w 1627 roku przez Rembrandta van Rijn (1606–1669). Ten kameralny wizerunek, stworzony przez zaledwie dwudziestojednoletniego wówczas artystę w okresie lejdejskim, znajduje się obecnie w stałych zbiorach Staatsgalerie w Stuttgarcie. Płótno to stanowi doskonały przykład wczesnej fascynacji Rembrandta studium psychologicznej głębi postaci oraz dramatycznym operowaniem światłem. Pod kątem kompozycyjnym i warsztatowym obraz charakteryzuje się niezwykle skupioną, jednopostaciową strukturą, osadzoną w surowej, ceglanej celi więziennej. Na pierwszym planie, na niskim posłaniu ze słomy, siedzi sędziwy Apostoł Paweł, ujęty w chwili głębokiej zadumy i twórczego skupienia. Na jego kolanach spoczywa otwarta księga oraz zwoje rękopisów, a w lewej dłoni trzyma on gęsie pióro, co bezpośrednio wskazuje na jego misyjną pracę pisarską prowadzoną mimo ograniczenia wolności. U boku Świętego, po lewej stronie, artysta umieścił oparty o ścianę dwuręczny miecz – tradycyjny atrybut ikonograficzny Pawła, symbolizujący zarówno jego przyszłe męczeństwo, jak i Słowo Boże nazywane przez niego „mieczem Ducha”. Kluczowym elementem formalnym dzieła jest mistrzowskie zastosowanie światłocienia (chiaroscuro). Ostry, diagonalny strumień światła wpada z lewej strony przez zakratowane, wysoko osadzone okno więzienne, widowiskowo rozświetlając czoło myśliciela, kartki zapisywanego listu oraz fakturę jego surowego płaszcza, wyłaniając postać z gęstego mroku celi. Paleta barwna opiera się na monochromatycznych, ziemistych tonacjach brązów, ugrów i szarości, które budują atmosferę ciszy, osamotnienia oraz duchowej koncentracji. W kontekście tradycji ikonograficznej i teologicznej dzieło Rembrandta stanowi wybitną, malarską egzemplifikację wolności ducha, której nie są w stanie skrępować żadne ziemskie kajdany. Ta pełna powagi wizja uwięzionego Apostoła pochylonego nad listem tworzy bezpośredni pomost do dzisiejszego pierwszego czytania z Listu do Filemona, w którym Paweł przedstawia się jako „stary Paweł, a teraz jeszcze więzień Chrystusa Jezusa” piszący w sprawie Onezyma. Jednocześnie światło rozpraszające mrok więziennej celi idealnie koresponduje z ewangelicznym zapewnieniem Jezusa, że Królestwo Boże nie przychodzi z zewnętrznym przepychem, lecz jest realnie obecne pośród nas.
- PS
November 11 · 19 minJEZUSIE ULITUJ SIĘ NAD NAMI… czytania i komentarze 11.11.2026
W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy o postawie chrześcijan wobec świata i o miłości Chrystusa do wyrzuconych na margines życia…( Tt 3, 1-17; Ps 23, 1b-3a. 3b-4. 5. 6; 1 Tes 5, 18; Łk 17, 11-19) W dzisiejszym odcinku, w którym rozważamy Słowo Boże przypisane do liturgii, oprawę wizualną stanowi zabytkowe dzieło sakralne „Uzdrowienie trędowatego”, namalowane przez nieznanego malarza. Ten wyjątkowy obraz olejny, znajdujący się w stałych zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, reprezentuje nurt klasycznego malarstwa pejzażowego o tematyce religijnej. Kompozycja ta stanowi idealną parę (tzw. pendants) z innym chronionym w Warszawie pejzażem ukazującym Chrystusa i setnika z Kafarnaum. Twórca tego płótna z wielkim kunsztem połączył nowotestamentową narrację z tradycją idealnego, monumentalnego krajobrazu, w którym natura staje się pełnoprawnym uczestnikiem i tłem dla boskich wydarzeń. Pod kątem kompozycyjnym i warsztatowym obraz charakteryzuje się asymetryczną, wieloplanową strukturą, w której główna oś narracyjna została przesunięta na lewą stronę pierwszego planu. Pod osłoną potężnych, gęsto ulistnionych drzew, artysta umieścił postać Jezusa Chrystusa, odzianego w lśniącą, jasnoróżową tunikę i błękitny płaszcz. Jego sylwetka, otoczona delikatną nimbem światła, emanuje spokojem i Boskim autorytetem. Za Zbawicielem stoi zwarta grupa apostołów, śledzących rozgrywający się dramat. Bezpośrednio przed Chrystusem, w głębokim pokłonie, padając twarzą do samej ziemi, spoczywa uzdrowiony Samarytanin w czerwonym okryciu. Ta pełna emocjonalnego radykalizmu poza wyraża bezgraniczną wdzięczność i wiarę cudzoziemca. Geniusz malarza objawia się w zagospodarowaniu drugiego planu po prawej stronie: wzdłuż polnej ścieżki, na tle rozległego, panoramicznego pejzażu z widocznymi w oddali pasmami górskimi i zarysami miejskiej architektury, odchodzi grupa pozostałych dziewięciu uzdrowionych mężczyzn. Są oni odwróceni plecami do Widza i Uzdrowiciela, co doskonale buduje dramaturgię zapomnienia o dziękczynieniu. Paleta barwna opiera się na głębokich, nasyconych zieleniach i ugrowych brązach ziemi, które harmonijnie kontrastują z błękitem nieba usianego spiętrzonymi chmurami. W kontekście tradycji ikonograficznej dzieło to stanowi wybitną, malarską egzemplifikację motywu wdzięczności oraz zbawczego wymiaru ludzkiej wiary. Ta plastyczna, barokowo-klasyczna wizja spotkania na polnej drodze idealnie współgra z dzisiejszą Ewangelią według świętego Łukasza, w której tylko jeden z oczyszczonych – i to Samarytanin – wraca, aby upaść na twarz do nóg Jezusa i głośno wielbić Boga.
- PS
November 10 · 16 minSŁUDZY NIEUŻYTECZNI JESTEŚMY…czytania i komentarze 10.11.2026
W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy jak żyli i jak żyć mają chrześcijanie…Tt 2, 1-8. 11-14; Ps 37, 3-4. 18 i 23. 27 i 29; J 14, 23; Łk 17, 7-10)
- PS
November 8 · 26 minNIE CHCEMY, BYŚCIE TRWALI W NIEWIEDZY CO DO TYCH CO UMIERAJĄ…CZYTANIA I KOMENTARZE 08.11.2026
W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy co Słowo Boże mówi o kruchości naszego życia i przemijania ( Mdr 6,12-16; Ps 63, 2. 3-4. 5-6. 7-8; 1 Tes 4, 13-18; Mt 24, 42a. 44; Mt 25, 1-13)
- PS
November 7 · 25 minNIE MOŻECIE SŁUŻYĆ BOGU I MAMONIE…czytanie i komentarze 07.11.2026
W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy piękne świadectwo św. Pawła o przyjmowaniu życia takim jakim oraz zostaniemy zaproszeni by służyć tylko Bogu…(Flp 4,10-19; Ps 112, 1b-2. 5-6. 8a. 9; 2 Kor 8,9; Łk 16,9-15)
- PS
November 6 · 27 minSTÓJCIE MOCNO W PANU…czytania i komentarze 06.11.2026
W dzisiejszym rozważaniu jesteśmy wezwaniu do troski o swoje trwanie mocne w Chrystusie i zaangażowanie w planowanie przyszłości pozadoczesnej…(Flp 3, 17-4,1; Ps 122,1-2.4-5; 1 J 2,5; Łk 16,1-8) W dzisiejszym odcinku, w którym rozważamy Słowo Boże przypisane do liturgii, oprawę wizualną stanowi wybitne szesnastowieczne dzieło sakralne „Przypowieść o nieuczciwym rządcy”, namalowane około 1540 roku przez niderlandzkiego mistrza renesansu Marinusa van Reymerswaele (ok. 1490–1546). Ten unikatowy obraz olejny na desce, znajdujący się w stałej kolekcji prestiżowego Muzeum Historii Sztuki (Kunsthistorisches Museum) w Wiedniu, reprezentuje charakterystyczny dla malarstwa północnoeuropejskiego nurt moralizatorsko-satyryczny. Reymerswaele wyspecjalizował się w drobiazgowych przedstawieniach poborców podatkowych, bankierów i szafarzy, czyniąc z nich uniwersalne studia ludzkiej chciwości, skrupulatności oraz doczesnych trosk. Pod kątem kompozycyjnym i warsztatowym obraz charakteryzuje się niezwykle gęstym, wręcz klaustrofobicznym kadrem, pozbawionym tła pejzażowego, co zmusza widza do natychmiastowego skupienia uwagi na psychologicznej relacji bohaterów. Po lewej stronie, za stołem zawalonym monetami i księgami rachunkowymi, siedzi bogaty pan domu, odziany w ekstrawagancką, jaskrawoczerwoną szatę oraz przerysowane, archaiczne nakrycie głowy. Jego twarz, o ostrych, niemal groteskowych rysach, wyraża surowość i nieustępliwość, gdy palcem wskazuje na otwartą księgę, żądając natychmiastowych wyjaśnień. Po prawej stronie stoi oskarżony rządca – jego dynamiczny gest uniesionej dłoni oraz pełne niepokoju spojrzenie mistrzowsko oddają moment kalkulacji i lęku przed dymisją. W tle artysta z niesamowitą, kaligraficzną precyzją odmalował biurokratyczny nieład: dziesiątki weksli i dłużnych dokumentów wiszących na sznurach, co potęguje realizm sceny. Dzieło to kryje w sobie fascynujące, głębokie detale symboliczne, które rzucają zupełnie nowe światło na ewangeliczną treść: • Wizerunek rządcy: Twarz oskarżonego szafarza – z charakterystyczną brodą, semickimi rysami i półdługimi włosami – w wyraźny sposób naśladuje ikonograficzny wizerunek samego Chrystusa. W szesnastowiecznym malarstwie niderlandzkim był to świadomy zabieg teologiczny; ukazywał on rządcę jako figurę Chrystusa, który poprzez swoją ofiarę dokonał duchowego „oszustwa” na surowym, starotestamentowym prawie dłużnym ludzkości, bezprawnie darując nam niewypłacalne długi grzechowe. • Symbol orła: W dolnej części czarnej szaty rządcy fałdy i węzły układają się w drapieżny kształt przypominający czarnego, dwugłowego orła cesarskiego. W realiach XVI-wiecznych Niderlandów pod panowaniem Habsburgów była to drapieżna satyra polityczna na cesarską biurokrację i skorumpowany aparat finansowy, z którego uścisku szafarz próbuje się sprytnie wymknąć. • Scena symultaniczna w tle: W prawym górnym rogu Reymerswaele umieścił „obraz w obrazie” ukazujący wcześniejsze wypadki. Widzimy tam rządcę potajemnie rozmawiającego na ulicy z dłużnikami oraz postać pisarza przepisującą dokumenty, co stanowi dosłowne zilustrowanie ewangelicznych słów: „Usiądź szybko i napisz pięćdziesiąt”. W kontekście tradycji ikonograficznej dzieło to stanowi wybitną, malarską egzemplifikację motywu odpowiedzialności, szafarstwa oraz ludzkiej zapobiegliwości w obliczu kryzysu. Ta pełna realizmu, detali i renesansowej ekspresji plastyczna wizja rozliczania majątku idealnie współgra z dzisiejszą Ewangelią według świętego Łukasza, w której słyszymy słowa: „Zdaj sprawę ze swojego zarządu, bo już nie będziesz mógł nim zarządzać”. Kompozycja ta w mistrzowski sposób wprowadza widza w istotę ewangelicznego przesłania o potrzebie duchowej roztropności i mądrego zarządzania dobrami, które zostały nam powierzone na ziemi.
- PS
November 5 · 22 minTEN PRZYJMUJE GRZESZNIKÓW I JADA Z NIMI… czytania i komentarze 05.11.2026
W dzisiejszym rozważaniu Bóg zaprasza nas do tego byśmy ponad wszystko chcieli poznać Jego miłość i miłosierdzie. I zobaczyli, że szuka nas i z wytrwałością… (Flp 3,3-8a; Ps 105,2-3.4-5.6-7; Mt 11,28; Łk 15,1-10) W dzisiejszym odcinku oprawę wizualną stanowi wybitne siedemnastowieczne dzieło sakralne „Przypowieść o zagubionej drachmie”, namalowane około 1618–1622 roku przez jednego z najbardziej oryginalnych włoskich mistrzów wczesnego baroku – Domenico Fettiego (1589–1623). To wykonane techniką olejną na desce topolowej dzieło o kameralnych wymiarach należy do słynnego cyklu przypowieści ewangelicznych, które artysta stworzył podczas swojego pobytu na dworze księcia Gonzagi w Mantui. Obecnie obraz stanowi chlubną część zbiorów Galerii Obrazów Starych Mistrzów w Dreźnie. Fetti, czerpiąc z tradycji weneckiego kolorytu oraz rewolucyjnego światłocienia Caravaggia, stworzył dzieło intymne, a zarazem pełne dramatycznego napięcia, przenosząc nowotestamentową metaforę w realia skromnego, siedemnastowiecznego wnętrza mieszkalnego. Z racji wieku płótno to znajduje się w domenie publicznej, co pozwala na jego w pełni legalną publikację. Pod kątem kompozycyjnym i warsztatowym obraz charakteryzuje się genialnym, nowatorskim ujęciem perspektywicznym. Fetti zrezygnował z frontalnego przedstawienia postaci na rzecz silnego skrótu i dynamicznego rzutu z góry. Główną i jedyną bohaterką sceny jest kobieta poszukująca zgubionej monety, ujęta w głębokim pochyleniu. Artysta mistrzowsko zaaranżował przestrzeń: podłoga jest usłana porzuconymi w pośpiechu sprzętami domowymi – przewróconym drewnianym stołkiem oraz glinianą misą – co doskonale oddaje atmosferę gorączkowych, pełnych determinacji poszukiwań. Kluczowym elementem kompozycji jest rygorystycznie zastosowane chiaroscuro. Jedyne źródło światła stanowi trzymana przez kobietę oliwna lampka, która przecina gęsty mrok nocy. Ten diagonalny, ostry strumień światła spektakularnie rozświetla fałdy jej ugrowo-białej sukni, fakturę kamiennej posadzki oraz pył, wydobywając z cienia dramaturgię tej codziennej, a zarazem mistycznej chwili. Kolorystyka opiera się na palecie głębokich brązów ziemi, przełamanych ciepłym, złotym blaskiem płomienia. W kontekście tradycji ikonograficznej dzieło Domenico Fettiego stanowi wybitną, malarską egzemplifikację motywu Bożej Opatrzności i nieustępliwości w poszukiwaniu zagubionego człowieka. Ta surowa, pełna realizmu i barokowej intymności plastyczna wizja rozświetlania mroku lampą jest idealną odtwarzalną ilustracją jutrzejszej Ewangelii według świętego Łukasza, w której Jezus pyta: „Któraż kobieta, mając dziesięć drachm, jeśli zgubi jedną drachmę, nie zapala światła, nie wymiata domu i nie szuka starannie, aż ją znajdzie?”. Kompozycja ta w głęboki sposób wprowadza widza w istotę ewangelicznego przesłania o Bogu, który nie spocznie, dopóki nie odnajdzie tego, co zginęło.
- PS
November 4 · 21 minPAN MOIM ŚWIATŁEM I ZBAWIENIEM MOIM… czytania i zbawienia 04.11.2026
W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy o radykalnych postawach, do których woła nas Jezus…(Flp 2,12-18; Ps 27,1.4.13-14; 1 P 4,14; Łk 14,25-33)
- PS
November 3 · 18 minABY NA IMIĘ JEZUSA ZGIĘŁO SIĘ KAŻDE KOLANO…czytania i rozważania 03.11.2026
W dzisiejszym rozważaniu zobaczymy jakie pragnienie ożywiało Chrystusa…(Flp 2,5-11; Ps 22,26b-27.28-30a.31-32; Mt 11,28; Łk 14,15-24) W dzisiejszym odcinku, w którym rozważamy Słowo Boże przypisane do liturgii, oprawę wizualną stanowi wybitne szesnastowieczne dzieło sakralne „Przypowieść o wielkiej uczcie”, namalowane około 1525 roku przez niderlandzkiego mistrza okresu renesansu, znanego w historii sztuki jako Monogramista z Brunszwiku (często utożsamianego z Janem van Amstelem, działającym w latach ok. 1525–1545). Ten unikatowy obraz olejny na desce o wymiarach 76 na 132,5 cm stanowi chlubną część zbiorów malarstwa obcego w Muzeum Narodowym w Warszawie. Twórca tego dzieła należał do kręgu tzw. romanistów niderlandzkich, a jego styl charakteryzuje się prekursorskim połączeniem tradycyjnej tematyki biblijnej z panoramicznym krajobrazem oraz niezwykle drobiazgowym, niemal dokumentalnym ujęciem ludzkiej codzienności i nędzy. Z racji wieku i statusu prawnego płótno to znajduje się w domenie publicznej, co umożliwia jego w pełni legalną publikację. Pod kątem kompozycyjnym i warsztatowym obraz reprezentuje charakterystyczny dla renesansu północnego układ wieloplanowy o rozproszonej narracji. Główna akcja nie została umieszczona w zamkniętym wnętrzu pałacowym, lecz na otwartej przestrzeni, na tle rozległego, nastrojowego krajobrazu z widocznymi w oddali architektonicznymi motywami miejskimi i zamkowymi. Po lewej stronie, w głębi, pod prowizorycznym zadaszeniem z tkaniny, widzimy suto zastawiony stół, przy którym zasiadają pierwsi, nieliczni biesiadnicy. Główna uwaga artysty koncentruje się jednak na pierwszym planie oraz na osi centralnej, gdzie realizowany jest gwałtowny rozkaz gospodarza. Monogramista z Brunszwiku z niezwykłym realizmem i plastyczną odwagą odmalował tam dynamiczny pochód ludzkiej biedy. Na płótnie widzimy galerię postaci z najniższych warstw społecznych: kaleki o kulach, niewidomych prowadzonych przez przewodników, nędzarzy w poszarpanych łachmanach oraz matki z dziećmi. Malarz zastosował wyrafinowany zabieg psychologiczny – twarze i pozy nowo przybyłych gości wyrażają spektrum skrajnych emocji: od onieśmielenia i niedowierzania, aż po głód i cichą radość. Kolorystyka dzieła jest stonowana, oparta na naturalnej palecie barw ziemi – dominują w niej nasycone brązy, ugrowe żółcienie, przygaszone zielenie oraz chłodne błękity nieba na dalekim planie. Światło na obrazie rozprasza się miękko nad całą sceną, wydobywając z cienia detale ubogich ubiorów, drewnianych kul oraz drobnych przedmiotów, co nadaje kompozycji intymny, a zarazem monumentalny charakter. W kontekście tradycji ikonograficznej dzieło Monogramisty z Brunszwiku stanowi wybitne malarskie studium miłosierdzia i uniwersalności chrześcijańskiego powołania. Ta surowa, renesansowa wizja otwarcia bram królewskiej uczty dla ludzi odrzuconych i ułomnych jest idealną, plastyczną egzemplifikacją jutrzejszej Ewangelii według świętego Łukasza, w której pan domu nakazuje: „Goń szybko na ulice i zaułki miasta i sprowadź tu ubogich, ułomnych, niewidomych i chromych (...) aby mój dom był zapełniony”. Obraz ten w mistrzowski sposób wprowadza widza w istotę ewangelicznego przesłania o bezwarunkowej Bożej gościnności.
- PS
November 2 · 25 minWYBAWCA MÓJ ŻYJE…czytania i komentarze 2026
W dzisiejszym rozważaniu pochylimy się nad majestatem śmierci i spojrzymy na jej Zwycięzcę…(Hi 19, 1. 23-27a; Ps 27,1.4.7.8b.9a.13-14; 1 Kor 15, 20-24a. 25-28; Ap 1, 5-6; Łk 23, 44-46. 50. 52-53; 24, 1-6a) W dzisiejszym odcinku oprawę wizualną stanowi jedno z najbardziej zagadkowych i wpływowych dzieł europejskiego symbolizmu – obraz „Wyspa umarłych” (niem. Die Toteninsel), namalowany w 1883 roku przez szwajcarskiego mistrza Arnolda Böcklina (1827–1901). Prezentowana na miniaturze trzecia, berlińska wersja tego motywu (wykonana techniką olejną na desce) idealnie oddaje ducha i powagę Dnia Zadusznego. Böcklin, rezygnując z tradycyjnej akademickiej narracji na rzecz malarstwa nastroju (Stimmungslandschaft), stworzył wizualny poemat o przemijaniu, ciszy oraz przejściu do wieczności, który sam artysta opisywał jako obraz mający wywoływać tak absolutne milczenie, by przestraszyło ono nawet pukającego do drzwi. Pod kątem kompozycyjnym i historyczno-sztucznym dzieło charakteryzuje się monumentalną, centryczną strukturą o silnym ładunku dramatycznym. Pośrodku ciemnej, niemal nieruchomej tafli wody wyrasta samotna, skalista wyspa, której pionowe ściany z jasnego wapienia sugerują obecność grobowych katakumb. Wnętrze wyspy porasta zwarta kępa ciemnych, strzelistych cyprysów – drzew, które od czasów antycznych w basenie Morza Śródziemnego stanowią jednoznaczny symbol żałoby, śmierci oraz nieśmiertelności. Ku brzegowi wyspy zmierza z lewej strony mała, łódź kierowana przez charyzmatycznego przewoźnika. Z przodu łodzi stoi tajemnicza postać w całości spowita w biały całun, przed którą spoczywa udekorowana kwiatami trumna. Użycie bieli w tym kontekście odcina się od mrocznego otoczenia i przyciąga wzrok widza, stając się centralnym punktem narracji. Kolorystyka płótna opiera się na chłodnych, wieczornych tonacjach indygo, głębokiego szmaragdu wody oraz przygaszonego złota i różu na wieczornym niebie, co potęguje mistyczne wrażenie zawieszenia między czasem ziemskim a wiecznym. W kontekście tradycji ikonograficznej dzieło Böcklina stanowi wybitną, malarską egzemplifikację motywu transitus – przejścia duszy przez bramę śmierci ku nieznanemu światu. Ta pełna melancholii, a zarazem dostojeństwa plastyczna wizja podróży w stronę wiecznego spoczynku otwiera przestrzeń do dzisiejszej refleksji nad ewangelicznym obrazem złożenia Chrystusa do grobu oraz niezłomną wiarą Hioba w ostateczne spotkanie z żyjącym Odkupicielem.
- PS
November 1 · 25 minOPŁUKALI SWE SZATY I WYBIELILI WE KRWI BARANKA…czytania i komentarze 01.11.2026
W dzisiejszym rozważaniu oczywiście usłyszymy o naszym pięknym powołaniu do świętości…(Ap 7, 2-4. 9-14; Ps 24,1-6; 1 J 3, 1-3; Mt 5,1-12a) W dzisiejszym odcinku oprawę wizualną stanowi jedno z najważniejszych arcydzieł renesansu północnego – monumentalny obraz ołtarzowy „Adoracja Trójcy Świętej”, namalowany w 1511 roku przez Albrechta Dürera (1471–1528). To wykonane techniką olejną na desce lipowej dzieło zostało zamówione przez norymberskiego kupca Matthäusa Landauera dla kaplicy Wszystkich Świętych przy tamtejszym przytułku dwunastu braci. Obraz reprezentuje szczytowy moment malarskich możliwości artysty po jego drugich podróżach do Włoch, w którym widoczna jest doskonała synteza matematycznego rygoru perspektywy z geometrycznym, mistycznym uniesieniem właściwym epoce humanizmu. Pod kątem kompozycyjnym Dürer oparł strukturę płótna na ściśle zhierarchizowanym układzie sferycznym, inspirowanym wczesnorenesansowymi wizjami państwa bożego (Civitas Dei). Centrum kompozycji stanowi tak zwany Tron Łaski – mistyczne ukazanie Trójcy Świętej. Ponad majestatyczną postacią Boga Ojca w cesarskiej koronie i unoszącą się w blasku gołębicą Ducha Świętego, na osi wertykalnej wyeksponowany został ukrzyżowany Jezus Chrystus. Centralna grupa otoczona jest dynamicznym, wirującym wieńcem aniołów trzymających atrybuty Męki Pańskiej. Poniżej rozpościera się kaskadowy, wielopoziomowy układ postaci ludzkich, ułożonych w symetryczne chmury. Po lewej stronie, prowadzeni przez Matkę Bożą, gromadzą się męczennicy z palmami w dłoniach, po prawej zaś – pod przewodnictwem św. Jana Chrzciciela – postacie Starego Testamentu. Dolny rejestr niebiańskiej wizji zapełnia rzesza wiernych kościoła: od papieży i kardynałów, przez cesarzy, aż po rzemieślników, co podkreśla powszechność zbawienia. W dolnej, ziemskiej strefie Dürer wprowadził głęboki pejzaż przedstawiający jezioro Garda ujęte z ptasiej perspektywy w chłodnych, błękitnawo-zielonych tonacjach. Na skraju tego krajobrazu, po prawej stronie, artysta umieścił swój własny miniaturowy autoportret, opierający się o tablicę z łacińską inskrypcją dokumentującą autorstwo. Kolorystyka całego dzieła opiera się na genialnym, renesansowym kontraście czystych błękitów lśniących ultramaryną, głębokich cynobrów oraz złotych iluminacji, rozświetlających mistyczne postacie i nadających scenie nadrzeczywisty charakter. W kontekście tradycji ikonograficznej wielopoziomowa, pełna rozmachu wizja Dürera stanowi wybitną malarską egzemplifikację motywu obcowania świętych oraz chwały zbawionych. Ta plastyczna, renesansowa panorama niezliczonego tłumu w białych szatach zebranych wokół tronu Bożego tworzy naturalne i głębokie skojarzenie z liturgicznym tekstem z Księgi Apokalipsy, otwierając przestrzeń do dzisiejszego komentarza biblijnego.
- PS
October 31 · 17 minDLA MNIE ŻYĆ TO CHRYSTUS, A UMRZE TO ZYSK…czytania i komentarze 31.10.2026
W dzisiejszym rozważaniu jesteśmy zaproszeni do tego, byśmy nie bali się ostatnich miejsc i wiary na miarę wiary św. Pawła…(Flp 1,18b-26; Ps 42,2-3.5; Mt 11,29ab; Łk 14,1.7-11) W miniaturze obraz:James J. Tissot „Posiłek w domu faryzeusza”
- PS
October 30 · 24 minCZY WOLNO W SZABAT UZDRAWIAĆ, CZY TEŻ NIE? … czytania i komentarze 30.10.2026
W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy radość św. Pawła i jego modlitwę oraz o trosce Jezus także o faryzeuszy… (Flp 1, 1-11; Ps 111 (110), 1b-2. 3-4. 5-6; J 10, 27; Łk 14, 1-6) Obraz na miniaturze to wybitne dzieło zatytułowane „Uzdrowienie człowieka z puchliną wodną” (ang. Healing a man with dropsy), namalowane techniką olejną na płótnie przez włoskiego mistrza dojrzałego baroku, Gregoria Preti, około 1630 roku. Obecnie to pełne psychologicznej głębi arcydzieło sztuki sakralnej pochodzi ze zbiorów rzymskiej szkoły malarskiej i jest powszechnie cenione w najważniejszych europejskich kolekcjach oraz katalogach sztuki dawnej. Płótno to bezpośrednio i z absolutną wiernością ilustruje fragment Ewangelii według św. Łukasza (Łk 14, 1-6), ukazując kameralne spotkanie w szabat, podczas którego Jezus Chrystus konfrontuje się z elitą religijną. Na obrazie nie ma żadnych postaci kobiecych, flakonów z olejkami ani tłumów – cała uwaga skupiona jest wyłącznie na teologicznym sporze i akcie miłosierdzia. Kompozycja tego olejnego dzieła opiera się na bliskim, intymnym kadrowaniu postaci w półfigurach, co sprawia, że widz zostaje wręcz wrzucony w sam środek dramatycznego i pełnego napięcia sporu o istotę szabatu. W centrum akcji Gregorio Preti umieścił Jezusa Chrystusa, którego postać bije wewnętrznym spokojem oraz prorocką stanowczością. Chrystus, odziany w klasyczną tunikę, unosi dłoń w wyrazistym, uroczystym geście błogosławieństwa i uzdrowienia, zwracając się bezpośrednio do siedzącego obok chorego człowieka. Ciało cierpiącego na puchlinę wodną mężczyzny nosi realistyczne ślady fizycznej słabości, a jego pełne nadziei spojrzenie kontrastuje z surowością otoczenia. Wokół tej centralnej osi malarz zgromadził uczonych w Piśmie oraz faryzeuszy, uwiecznionych w pełnych poruszenia, dynamicznych pozach. Włoski mistrz z ogromnym kunsztem psychologicznym oddał na ich twarzach całą paletę negatywnych emocji: od chłodnej podejrzliwości i nieufności, przez badawcze, pełne wyczekiwania spojrzenia, aż po skrywane oburzenie faktem, że Nauczyciel decyduje się na fizyczny akt uzdrowienia w dzień święty. Całość została skąpana w głębokim, barokowym światłocieniu, w którym snop ostrego światła wyłania z mroku kluczowe gesty i mimikę bohaterów, nadając scenie ogromną plastyczność i siłę wyrazu. Wymiar teologiczny i duchowy tego włoskiego arcydzieła perfekcyjnie współgra z przesłaniem ewangelicznym. Wizualna konfrontacja bezlitośnie obnaża iluzję religijności formalnej, która stawia nienaruszalność przepisów prawnych ponad miłosierdzie i bezpośrednią pomoc drugiemu człowiekowi w potrzebie. Gest Chrystusa, który bierze za rękę i uzdrawia chorego na oczach śledzących Go przeciwników, staje się bezpośrednią, namacalną odpowiedzią na zadane przez Niego pytanie: „Czy wolno w szabat uzdrawiać, czy też nie?”. Milczenie faryzeuszy, zilustrowane ich pełnymi napięcia, wyczekującymi postawami na płótnie, ujawnia ich całkowitą bezradność wobec logiki Bożej miłości. Obraz z rzymskiej kolekcji staje się w ten sposób ponadczasowym i niezwykle trafnym wezwaniem dla słuchaczy podcastu, przypominającym, że autentyczna pobożność i bliskość z Bógiem zawsze weryfikują się w naszej gotowości do schylenia się nad cierpiącym bliźnim i odrzucenia bezdusznych, paraliżujących ludzkie serce schematów.
- PS
October 29 · 23 minPRZYWDZIECIE PEŁNĄ ZBROJĘ BOŻĄ… czytania i komentarze 29.10.2026
W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy o zapomnianym terminie w Kościele czyli: walce duchowej oraz o największym Wojowniku…(Ef 6, 10-20; Ps 144 (143), 1b-2. 9-10; Łk 19, 38; Łk 13, 31-35) Obraz w miniaturze: Enrique Simonet - Flevit super illam
- PS
October 28 · 18 minJESTEŚCIE WSPÓŁOBYWATELAMI ŚWIĘTYCH I DOMOWNIKAMI BOGA…CZYTANIA I KOMENTARZE 28.10.2026
W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy o pięknym powołaniu chrześcijanina oraz o wybraniu do apostołowania…( Łk 2, 19-22; Ps 19, 2-5; Łk 6, 12-19) Obraz na miniaturze to wybitne, późnogotyckie dzieło tablicowe zatytułowane „Rozesłanie apostołów”. Zostało namalowane techniką temperową z użyciem złoconych teł przez anonimowego krakowskiego artystę czynnego w trzeciej ćwierci XV wieku, znanego w historii sztuki jako Mistrz Tryptyku Trójcy Świętej. Obecnie to bezcenne, średniowieczne arcydzieło sztuki sakralnej znajduje się w stałej ekspozycji Pałacu bpa Erazma Ciołka, który jest oddziałem Muzeum Narodowego w Krakowie. Malowidło to stanowiło pierwotnie kwaterę jednego z monumentalnych ołtarzy tamtej epoki i wprost, z niezwykłą dosłownością teologiczną, ilustruje moment rozesłania uczniów na krańce znanego wówczas świata, aby głosili Dobrą Nowinę. Kompozycja dzieła opiera się na tradycyjnym dla późnego średniowiecza, hieratycznym i zwartym układzie postaci, w którym centralną osi stanowi figura zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Chrystus został przedstawiony w pozycji stojącej, na symbolicznym wzniesieniu. Jego ciało okrywają fałdowane, ciężkie szaty: głęboka, czerwona tunika oraz narzucony na nią złoty płaszcz o sztywnej strukturze łamanych linii (styl charakterystyczny dla tzw. stylu łamanego w sztuce XV wieku). Prawa dłoń Zbawiciela jest uniesiona w uroczystym, majestatycznym geście błogosławieństwa oraz nakazu misyjnego. Lewa ręka opiera się na długim drzewcu krzyża zwieńczonego triumfalną chorągwią, co jednoznacznie wskazuje na Jego zwycięstwo nad grzechem i śmiercią. Twarz Chrystusa, okolona brodą, bije dostojeństwem i powagą, a wokół Jego głowy widnieje okazały, nimb krzyżowy. U stóp Zbawiciela, ściśnięta w półkolu, gromadzi się grupa dwunastu apostołów. Przestrzeń wokół nich wypełniona jest dekoracyjnym, grawerowanym tłem ze złotej folii płatkowej, pokrytym motywami roślinnymi i geometrycznymi (tzw. puncowanie), co nadaje scenie wymiar ponadczasowy, niebiański i nierealny. Każdy z apostołów został potraktowany przez Mistrza w sposób indywidualny, o silnie zindywidualizowanych, pełnych emocji rysach twarzy. Postacie ubrane są w wielobarwne, drapowane szaty (odcienie cynobru, błękitu, zieleni oraz ugier), a nad ich głowami unoszą się charakterystyczne dla sztuki gotyckiej, wijące się białe wstęgi inskrypcyjne (tzw. banderole lub filakterie) z łacińskimi podpisami docelowych krain, do których zostają posłani. Uczniowie z głęboką czcią i skupieniem wpatrują się w swojego Mistrza, chłonąc Jego ostatnie pouczenia przed wyruszeniem w nieznany świat. Wymiar teologiczny tego krakowskiego malarstwa tablicowego jest niezwykle monumentalny. Dzieło to bezbłędnie wizualizuje nakaz misyjny dany Kościołowi przez zmartwychwstałego Pana. Mistrz Tryptyku Trójcy Świętej z rzadkim wyczuciem sacrum połączył motyw odkupienia (krzyż) z powołaniem apostolskim. Złote, lśniące tło i brak realizmu krajobrazowego przypominają widzowi, że misja ta, choć dzieje się fizycznie na ziemi, ma swoje źródło i ostateczny cel w rzeczywistości nadprzyrodzonej oraz w wiecznym Królestwie Bożym.
- PS
October 27 · 20 minMĘŻOWIE MIŁUJCIE ŻONY…czytania i komentarze 27.10.2027
W dzisiejszym rozważaniu usłyszymy teologię św. Pawła odnośnie małżeństwa i przypowieści o życiu dla Królestwa Bożego…(Ef 5, 21-33; Ps 128 (127), 1b-2. 3. 4-5; Mt 11, 25; Łk 13, 18-21) Obraz w miniaturze: portret małżonków Arnolfinich - Jan van Eyck