Skip to content
Artwork for Otulina o sztuce
ArtsVisual Arts

Otulina o sztuce

dr Aleksandra Janiszewska-Cardone

Nazywam się Aleksandra Janiszewska-Cardone, jestem historyczką sztuki, kuratorką i kustoszką
w Muzeum Narodowym w Warszawie.
W ramach Otuliny dzielę się moją wiedzą o sztuce dawnej, czyli na tyle nam odległej w czasie, że straciliśmy klucz do jej odczytywania. Wspólnie będziemy szukać drogi powrotu do czerpania z radości z historii sztuki: malarstwa, rysunku, grafiki i rzeźby.

Play
  • 24 episodes
  • fortnightly
  • Avg 32 min
  • Polish
Counted on this page — what you have heard stays on this device, so it is not something the list can be paged by.
  • S5 · E20
    October 3 · 30 min

    Ambasadorowie Hans Holbein | s05 e20

    W końcu odważyłam się na odcinek o Ambasadorach Hansa Holbeina młodszego z 1533 roku (kolekcja National Gallery w Londynie). Dzieło skrywa wiele tajemnic, a prób ich odkrycia jest więcej niż można sobie wyobrazić. Ja skromnie wybrałam te, które najbardziej pasują mojemu postrzeganiu tego obrazu. Przy okazji podwójny portret dyplomatów z Francji jest bohaterem jednego z rozdziałów mojej książki Śledź w soli. Północne szlaki sztuki, której premiera już niedługo, bo 28 października. https://bit.ly/sledzwsoli ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠ Znajdź mnie na Facebooku: ⁠ https://www.facebook.com/otulinablogpl lub Instagramie: https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce

  • S5 · E19
    September 20 · 33 min

    Ile w Chrystusie jest z centaura? | s05 e19

    Tytuł odcinka jest dość przewrotny, ale pytanie zasadne. Przekonajcie się sami! Bohaterem jest Peter Paul Rubens i jego twórczość. Posłuchajcie o początkach nauki Rubensa, jego wyjeździe do Italii oraz o znaczeniu kopiowania, rysowania i gromadzenia swoich rysunków. Rzeźby antyczne też znajdą tu swoje miejsce. Wizerunki w odcinku: P. P. Rubens, „Autoportret z przyjaciółmi w Mantui”, ok. 1602/1605, Wallraf–Richartz Museum, Kolonia P. P. Rubens, „Rysunek rzeźby centaura z puttem”, ok. 1601/1602, Wallraf–Richartz Museum, Kolonia P. P. Rubens, „Ecce homo”, najpóźniej 1612, Ermitaż, Petersburg … Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠ Znajdź mnie na Facebooku: ⁠ https://www.facebook.com/otulinablogpl lub Instagramie: https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce

  • S5 · E18
    September 4 · 32 min

    Jean-Baptiste Greuze Gitarzysta

    Paryż połowy XVIII wieku, podróż do Italii, Akademia i Salony. Głównym bohaterem Jean-Baptiste Greuze i jego obrazy z początku kariery "Leniwa Włoszka", 1756, Wadsworth Atheneum, Museum of Art, Hartford "Ptasznik" znany jako "Gitarzysta", 1757, Muzeum Narodowe w Warszawie "Rozbite jajka", 1756, Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork "Neapolitański gest", 1757, Worcester Art Museum … Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠ Znajdź mnie na Facebooku: ⁠ https://www.facebook.com/otulinablogpl lub Instagramie: https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce

  • S5 · E17
    August 21 · 35 min

    Małżeńska zagadka | s05 e17

    Rembrandt "Autoportret z Saskią jako Syn Marnotrawny" z galerii w Dreźnie. Czy przenikniemy jego zagadkę? Karnet na wykłady: "Twarze do zadań specjalnych. Społeczne i kulturowe role portretu" znajdziesz tutaj: https://app.evently.pl/events/14641-twarze-do-zadan-specjalnych-spoleczne-i-kulturowe-role-portretu ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠ Znajdź mnie na Facebooku: ⁠ https://www.facebook.com/otulinablogpl lub Instagramie: https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce

  • S5 · E16
    August 7 · 34 min

    Miłość kondotiera | s05 e16

    Podwójny portret małżonków Montefeltro przynosi wielowątkową opowieść o życiu jednej z najbarwniejszych osobowości piętnastowiecznej Italii. A konkurencja jest znacząca! Namalowany przez Piero della Francesco, dzisiaj do obejrzenia w Uffizi we Florencji. Karnet na serię wykładów "Twarze do zadań specjalnych. Społeczne i kulturowe role portretu" TUTAJ. Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠ Znajdź mnie na Instagramie: https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce lub Facebooku: ⁠ https://www.facebook.com/otulinablogpl

  • S5 · E15
    July 24 · 29 min

    Rembrandt. Ukryta cena cukru | s05 e15

    Są małżeństwem zaledwie od roku, a Oopjen spodziewa się pierwszego dziecka. Portrety namalowane przez Rembrandta przedstawiają parę gotową zawładnąć światem. Szkoda, że życie miało dla nich inne plany. Opowiadam, co wyróżnia parę portretów ukazujących Martena Soolmansa i Oopjen Coppit na tle wszystkich obrazów namalowanych przez Rembrandta. Są też refleksje na temat tego, że za fortuną nie zawsze stoi szczęście, nieprzewidywalności losu oraz prawdziwej ceny produkcji cukru w siedemnastowiecznej Holandii. Oba portrety są wspólną własnością Luwru w Paryżu i Rijksmuseum w Amsterdamie. … Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠ Znajdź mnie na Facebooku: ⁠ https://www.facebook.com/otulinablogpl lub Instagramie: https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce

  • S5 · E14
    July 11 · 32 min

    Dürer w podróży | s05 e14

    „W całym moim życiu nie widziałem niczego, co tak bardzo radowało moje serce jak te rzeczy” - tak Albrecht Dürer wspominał swój pobyt w Niderlandach. Z rodzinnej Norymbergi wyruszył 15 lipca 1520 r., w towarzystwie żony Agnes i służącej Zuzanny. Wiózł skrzynie pełne własnych drzeworytów i miedziorytów, a sił dodawało mu poczucie niesprawiedliwości. Rajcy norymberscy nie chcieli bowiem wypłacić należnej mu pensji, przyznanej przez zmarłego rok wcześniej cesarza Maksymiliana I. Dürer jechał na koronację jego następcy Karola V, by uzyskać potwierdzenie honorarium, a jednocześnie odwiedzał Niderlandy by szukać wsparcia u ciotki przyszłego monarchy, namiestniczki Małgorzaty. O tym co działo się po drodze, opowiadam w odcinku. ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠

  • S5 · E13
    June 26 · 35 min

    Czyżby Rubens? | s05 e13

    Z Rubensem problem jest taki, że nigdy nie wiadomo jak bardzo przyłożył się do namalowania obrazu, który wyszedł z jego pracowni. Zamek Królewski na Wawelu posiada portret królewicza Władysława Wazy, który właściwie nie wiadomo jakie ma stężenie Rubensa w warstwie malarskiej. Opowiadam właśnie o tym, ale też o rocznej wyprawie królewicza przez Europę i jej wpływie na życie kulturalne w Rzeczypospolitej. ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠ Znajdź mnie na Facebooku: ⁠ https://www.facebook.com/otulinablogpl lub Instagramie: https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce

  • S5 · E12
    June 12 · 28 min

    Portret Adolfa i Cathariny Croeser Jan Steen | s05 e12

    Kiedy w 2004 roku Rijksmuseum w Amsterdamie kupowało obraz Jana Steena, był to najdroższy zakup w historii tego muzeum (prawie 12 milionów euro). W odcinku opowiadam, co wpłynęło na decyzję o tak kosztownej inwestycji, jak również o tym, jak odkryto tożsamość przedstawionych na portrecie postaci - Adolfa i Cathariny Croeser z Delftu. I o tym jak Jan Steen nie został browarnikiem! ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

  • S5 · E11
    May 30 · 31 min

    Zabawy dziecięce Bruegel | s05 e11

    Pieter Bruegel st. namalował "Zabawy dziecięce" w 1560 r. Dzisiaj można je oglądać w Kunsthistorisches Museum w Wiedniu. A ja opowiadam jak się ma to, co widać na obrazie do postępowych teorii edukacyjnych w szesnastowiecznej Antwerpii. A wszystko z okazji Dnia Dziecka. ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠ Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

  • S5 · E10
    May 16 · 40 min

    Tratwa Meduzy | s05 e10

    Théodore Géricault namalował "Tratwę Meduzy" w wieku 27 lat. Szukał pomysłu na imponujące dzieło, które rozsławiłoby jego imię. Stworzył pracę uznawaną za manifest francuskiego romantyzmu oraz jeden z najważniejszych obrazów w historii sztuki. Posłuchaj o tym co było podstawą do skomponowania tego obrazu czemu malarz tworzył je pracując w odosobnieniu niczym mnich czemu tak ważne było ukazanie czarnej postaci jako głównego bohatera. .... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠ Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

    • Transcript
  • S5 · E9
    May 4 · 30 min

    Ofelia | s05 e09

    W XIX wieku Szekspir miał status narodowego bóstwa, młodzi studenci sztuki buntowali się przeciwko akademickiemu zakłamaniu (czyli idealizacji i estetyzacji), a kobiety postrzegano jako anielskie istoty przeznaczone do bezpiecznego chronienia w domu. W tych okolicznościach powstała „Ofelia”, obraz Johna Evereta Millaisa, młodziutkiego malarza, który kilka lat wcześniej założył z kolegami Bractwo Prerafaelitów. Chcieli przywrócić sztuce wartość, tchnąć w nią nowe, pełne znaczeń życie. Opowiadam o tym, co odróżniało sposób malowania Prerafaelitów, jaka jest symbolika kwiatów otaczających Ofelię i jak splotły się losy elżbietańskiej bohaterki z pozującą do niej wiktoriańską modelką. W maju 2026 w środy będę opowiadała o sztuce XIX wieku w cyklu „Czym były artystyczne rewolucje w XIX wieku” w ramach „Podróży przez Sztukę” dla Fundacji Art Transfer. Karnet możecie zakupić tutaj: https://app.evently.pl/events/13405-sezon-6-czym-byly-artystyczne-rewolucje-w-xix-wieku … Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona ⁠https://patronite.pl/otulina_o_sztuce⁠ Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

    • Transcript
  • S5 · E8
    April 18 · 33 min

    Śniadanie na trawie Manet | s05 e08

    Kiedy Édouard Manet w 1863 roku wystawił obraz "Śniadanie na trawie" zapewne nie przypuszczał, że stworzył dzieło przełomowe. Nie tylko podzielił publiczność i krytyków, ale przede wszystkim dał impuls młodemu pokoleniu malarzy do łamania utartych schematów i podążania artystyczną ścieżką z dala od Akademii. Opowiadam o tym - jakie były początki twórczości Maneta - czym były Salony - jak doszło do powołania Salonu Odrzuconych - i oczywiście o tym co możemy wyczytać z enigmatycznej kompozycji "Śniadania na trawie". W maju 2026 w środy będę opowiadała o sztuce XIX wieku w cyklu „Czym były artystyczne rewolucje w XIX wieku” w ramach „Podróży przez Sztukę” dla Fundacji Art Transfer. Karnet możecie zakupić tutaj: https://app.evently.pl/events/13405-sezon-6-czym-byly-artystyczne-rewolucje-w-xix-wieku .... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce” i wspieracie moją pracę! Możesz dołączyć do tego grona https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

    • Transcript
  • S5 · E7
    April 4 · 33 min

    Zmartwychwstanie Piero della Francesca | s05 e07

    Vasari uznawał malowidło naścienne (czemu nie do końca fresk tłumaczę w odcinku) "Zmartwychwstanie" Piero della Francesca za najlepsze ze wszystkich, które pozostawił po sobie ten mistrz. W odcinku opowiadam o: - twórczości Piero della Francesca - inspiracjach sztuką antyku czytelnych w tym dziele - inspiracjach lokalną tradycją z Sansepolcro (*wybaczcie przejęzyczenia w nagraniu, czasem wychodzi mi "Sansepulcro") - tym jak sztuka może uratować przed unicestwieniem. .... Karnet na kwietniowe spotkania "Jak zmieniał się krajobraz XVIII wieku" w ramach cyklu Podróż przez Sztukę w Fundacji Art Transfer TUTAJ .... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce”. Możesz dołączyć do tego grona https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

    • Transcript
  • S5 · E6
    March 21 · 30 min

    Śmierć Marata J.L. David | s05 e06

    Po wybuchu rewolucji francuskiej Jacques Louis David stał się jej entuzjastycznym wyznawcą - był jakobinem, zasiadał w Konwencie Narodowym i był blisko z Robespierrem, a także przyjaźnił się z Jean Paulem Maratem. Kiedy 13 lipca 1793 roku Marat został zasztyletowany przez Charlotte Corday, to David uczynił z jego śmierci wydarzenie historyczne, opowiadając ją w swojej kompozycji malarskiej. Obraz jest w kolekcji KMSK w Brukseli. * Partnerem odcinka jest Wydawnictwo Filia, wydawca książki Maxa Czornyja "Śmierciologia" * Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce”. Możesz dołączyć do tego grona https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce

    • Transcript
  • S5 · E5
    March 6 · 30 min

    Maria Magdalena w ekstazie | s05 e05

    Życie Artemisii Gentileschi to gotowy materiał na serial, w którym każdy odcinek rozgrywałby się w innym mieście, z odmienną dynamiką akcji i zestawem bohaterów. Opowiadam Wam o obrazie "Maria Magdalena w ekstazie", który Gentileschi namalowała po powrocie do Rzymu w latach dwudziestych XVII wieku, po ośmiu latach spędzonych na dworze Medyceuszy we Florencji. W lutym 2026 obraz zakupiła National Gallery of Art w Waszyngtonie. Jeśli ciekawią Was wcześniejsze wydarzenia z życia malarki, te o których najczęściej się opowiada w kontekście Artemisii, to polecam Wam lekturę książki "Niepokorna" Elizabeth Fremantle (wydawnictwo Albatros), którego Otulina o sztuce jest patronem medialnym. W odcinku usłyszycie też sporo o tym kim była (lub nie) Maria Magdalena i co jest niezwykłego w waszyngtońskim obrazie. Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce”. Możesz dołączyć do tego grona https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

    • Transcript
  • S5 · E4
    February 20 · 36 min

    Triumf Bachusa Michaeliny Wautier | s05 e04

    Kobiecy miesiąc nadciąga, a wraz z nim pomysł by opowiedzieć Wam o niezwykłym obrazie namalowanym przez kobietę z wieloma męskimi ciałami. Czemu to ważne? Posłuchajcie odcinka. Michaelina Wautier to niedawno przywrócona pamięci malarska z Brukseli, żyjąca w XVII wieku. Jeśli chcesz posłuchać o barokowej sztuce, to tutaj karnet na marcowe spotkania https://app.evently.pl/events/12346-sezon-4-co-kryje-sie-za-odwaga-baroku ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce”. Możesz dołączyć do tego grona https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce

    • Transcript
  • S5 · E3
    February 6 · 30 min

    Amor Zwycięski Caravaggio | s05 e03

    Odcinek specjalnie na Walentynki. Amor Vincit Omnia lub Amor Zwycięski obraz namalowany przez Caravaggio w 1601-1602 roku. Jest o symbolach, jest o miłości, jest o przełamywaniu schematów. Mam nadzieję, że znajdziecie w tym też trochę sensu. Karnet na wykłady "Co kryje się za odwagą baroku?" znajdziecie tutaj https://app.evently.pl/events/12346-sezon-4-co-kryje-sie-za-odwaga-baroku ... Podcast Otulina o sztuce napędzany jest wsparciem Patronek i Patronów w serwisie Patronite.pl. Jeśli chcesz dołączyć do tego zacnego grona, tutaj jest link https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠ Lub YouTube https://www.youtube.com/@otulinaosztuce

    • Transcript
  • S5 · E1
    January 9 · 36 min

    Pejzaż z miłosiernym Samarytaninem Rembrandta | s05 e01

    2026 rok zaczynamy z dziełem, które mamy w naszej polskiej kolekcji, to Pejzaż z miłosiernym Samarytaninem, który namalował Rembrandt. Opowiadam o wszystkim po trochu, także o symbolice, która może skrywać się w pejzażu. Obraz jest w kolekcji Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. ... Dziękuję Patronkom i Patronom za to, że umożliwiacie mi tworzenie „Otuliny o sztuce”. Możesz dołączyć do tego grona https://patronite.pl/otulina_o_sztuce Znajdź mnie na Facebooku: ⁠https://www.facebook.com/otulinablogpl⁠ lub na Instagramie: ⁠https://www.instagram.com/otulina_o_sztuce⁠

    • Transcript
Showing 1–20 of 24 episodes