Skip to content
Artwork for NEW
NewsNews CommentaryPoliticsSociety & CultureDocumentary

NEW

Free Range Productions, Kolegium Europy Wschodniej

NEW przybliża i odczarowuje "Wschód". Ten cudzysłów został użyty celowo, bo obszar tematyczny, o którym opowiadamy, jest bardzo umownie określony, zróżnicowany pod każdym możliwym względem, a przede wszystkim – ogromny.

Play
  • 20 episodes
  • Avg 32 min
  • Polish
  • S16 · E14
    August 10 · 27 min

    Polski teatr oczami Francuza - #12 opowiada Willy Lachaize

    Do języka polskiego przekonał go punk-rock i znaki diakrytyczne. Willy Lachaize w wieku 25 lat odkrył polski, a teraz tłumaczy polskie sztuki teatralne. W podcaście opowiada o swojej pracy z tekstami Twardocha, Zadary i Magdaleny Swobody. W drugiej części – o małych językach mówi Maciej Piotrowski.

  • S16 · E13
    July 27 · 42 min

    Miasta są nieśmiertelne #11 Natalia Belczenko o poezji urbanistycznej

    O dwóch miastach na K: Kijowie i Krakowie opowiada Natalia Belczenko. Rozmawiamy też o tekstach urbanistycznych czyli utworach wynikających z doświadczenia miasta. Przy tym przypominamy ekopoezję naszej gościni: Białowieskie sonety i Wilgę. W 2. części – krótko o kanonie literatury ukraińskiej.

  • S16 · E12
    July 27 · 41 min

    Boom kobiet w literaturze - #10 opowiada Alžběta Knappová

    - Polska literatura stoi kobietami. Znajduję u nich bunt, radykalizm i siłę, która niesie wizję nowego świata – mówi tłumaczka Alžběta Knappová i prezentuje nam polskie pisarki: Rudzką, Świrszczyńską, Ginczankę i Filipiak z nowej perspektywy.

  • S13 · E26
    July 14 · 4 min

    Kociszewski: Szaleństwo

    Patrząc na świat, czy ten tuż za oknem, czy dalej, za granicą czy oceanem, mam wrażenie, że nie tak miało być. Na myśl ciśnie się piosenka Leszka Wójtowicza Czy to ja zwariowałem, czy świat oszalał. Stąd też wziął się tytuł siódmego numeru magazynu „NEW online” oraz prośba do autorów i autorek artykułów o odbudowanie nici porozumienia z wymykającą się nam rzeczywistością lub przynajmniej o uporządkowanie tego coraz bardziej skomplikowanego związku.

  • S16 · E10
    June 1 · 55 min

    Weird fiction i włoskie historie alternatywne #8 opowiada Natalia Pola Miscioscia

    Co ciekawego można znaleźć w włoskiej fantastyce? Natalia Miscioscia wskazuje folklor regionalny, legendy, dialekty i historie alternatywne. Nasza gościni mieszka we Włoszech i przekłada tamtejszą literaturę grozy i fantastykę. A może się udać w turystykę literacką śladami Luigiego Musolino i znaleźć włoskiego potwora Loch Ness?

  • S16 · E9
    April 16 · 1 hr

    Litewska literatura LGBTQ+ i wiele więcej #7 Opowiada Dominika Jagiełka

    Zakazane w Litwie opowiadania, lesbijska poezja krytykująca patriarchalizm. O najnowszej literaturze znad Wilii rozmawiamy z tłumaczką Dominiką Jagiełką finalistką Europejskiego Poety Wolności. W tym odcinku witamy na pokładzie nowego prowadzącego Krzysztofa Szewczyka.

  • S8 · E72
    April 14 · 28 min

    NEWs: Zmiana władzy na Węgrzech. Nadzieje i pułapki

    Po 16 latach rządów Viktora Orbána władza na Węgrzech przechodzi w ręce Petera Magyara i partii TISZA. Czy to rzeczywisty demontaż nieliberalnego systemu, czy tylko zmiana frontmana? Dominik Hejj wyjaśnia przyczyny wyborczej porażki Fideszu i znaczenie mobilizacji młodych wyborców. Otwarte pozostaje kluczowe pytanie o głębokość zmiany w państwie, które przez lata było symbolem władzy „zabetonowanej”.

  • S16 · E8
    February 25 · 32 min

    Jaki jest najlepszy sposób na czytanie książek? #6 Opowiada Tereza Chlaňová

    Czym właściwie jest przekład literacki: rzemiosłem, uważną lekturą czy „czarodziejską, magiczną podróżą”? Jak daleko może sięgać ingerencja w tekst, gdzie przebiega płynna granica między „wiernością” a „nadużyciem”? Gościnią Marcina Gaczkowskiego jest Tereza Chlaňova – czeską tłumaczka literatury ukraińskiej, wykładowczynią w Instytucie Studiów Wschodnioeuropejskich na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Karola w Pradze, redaktorką i kuratorka inicjatyw translatorskich.

  • S16 · E7
    February 13 · 33 min

    Przekład kolektywny jako demokratyczna utopia? #5 Opowiada Julia Didocha

    Nigdy nie słyszeliście o przekładzie kolektywnym? Posłuchajcie: o jego dynamice, odpowiedzialności indywidualnej i zbiorowej, sporach interpretacyjnych oraz dlaczego tłumacz musi umieć w gry zespołowe. Rozmawiamy z Julią Didochą — współzałożycielka festiwalu Translatorium, tłumaczką należącą do grupy translatorskiej „Werbacja”. Realizowane w ramach projektu Archipelagos finansowanego przez Unię Europejską.

  • S16 · E6
    January 28 · 1 hr 2 min

    Jestem w każdej ze swoich książek – rozmowa z tłumaczką Agnieszką Rembiałkowską

    Gdzie kończy się przekład (i dlaczego się nie kończy)? Na czym polega prawdziwy sukces tłumaczki? Jak nie zagłuszyć autora? Ile tłumacz może, a ile musi? Na te oraz inne pytania udziela odpowiedzi Agnieszka Rembiałkowska: tłumaczka literatury litewskiej (rzadziej łotewskiej), bałtystka, nauczycielka akademicka, popularyzatorka kultury litewskiej w Polsce.

  • S13 · E25
    Dec 22, 2025 · 6 min

    Kociszewski: Na nowo

    Sztuczna inteligencja, drony, Donald Trump, wojny, cały ten chaos, któremu poświęciliśmy poprzedni numer magazynu, wywołuje wrażenie, że świat się kończy albo przynajmniej staje na głowie. Ale czy na pewno? W szóstym numerze magazynu „NEW online”, który oddajemy w Wasze ręce, nasi autorzy zastanawiają się, czy i na ile zachodzące na świecie zmiany są głębokie. A może trzeba sięgnąć po doświadczenia z przeszłości, odkurzyć je, dostosować do współczesności i zastosować „na nowo”, zamiast ponownie

  • S11 · E19
    Dec 16, 2025 · 25 min

    Turyści szukają autentyczności. Zrównoważona turystyka ratuje mołdawską wieś

    Mołdawia staje się jednym z najdynamiczniej rozwijających się kierunków turystycznych w Europie. Zamiast masowego zgiełku, kraj ten oferuje autentyczność, bliskość natury i spokój, które przyciągają nowoczesnych podróżników. Kluczem do sukcesu jest zrównoważona turystyka – model rozwoju wspierany przez Fundację HumanDOC i program „Polska pomoc”. Lokalni pasjonaci i nowoczesne technologie zmieniają oblicze mołdawskiej prowincji, walcząc z kryzysem klimatycznym i emigracją.

  • S11 · E18
    Dec 16, 2025 · 29 min

    Więcej niż misja wojskowa. Polscy żołnierze przywracają nadzieję w zrujnowanym Libanie

    Wojna ponownie wyniszczyła południowy Liban w 2024 r. Pozostawiła ruiny, zburzone szkoły i bardzo ciężkie warunki życia cywili. Służą tam żołnierze z polskiego kontyngentu UNIFIL. Ich zadaniem jest nie tylko monitorowanie zawieszenia broni, ale także pomoc cywilom. Poprzez budowę studni, doposażanie szpitali i dostarczanie prądu, Polacy budują mosty zaufania tam, gdzie do niedawna panowała nieufność, a czasem wrogość.

  • S11 · E17
    Dec 9, 2025 · 26 min

    Kształcenie zawodowe, to więcej niż wspieranie rynku pracy i przyszłej odbudowy Ukrainy. Ma ważny wymiar ludzki

    Wojna w Ukrainie dramatycznie pogłębiła deficyt pracowników, wynikający z mobilizacji i masowej emigracji. Szkolenia kadr jest niezwykle istotne, zwłaszcza że już teraz należy myśleć o powojennej odbudowie. Polska Fundacja Solidarności Międzynarodowej realizuje program "Skills4Recovery", wspierając nie tylko młodzież, ale też kobiety wchodzące do "męskich" zawodów i weteranów. To realna pomoc i nadzieja na przyszłość Ukrainy w UE.

  • S11 · E16
    Nov 25, 2025 · 23 min

    Mała mleczarnia w Tanzanii ilustruje ważną ideę: mądre pomaganie może zmieniać świat

    Mała mleczarnia w Tanzanii, wspierana przez Fundację Ekonomiczną Polska - Afryka Wschodnia, pokazuje, jak mądre pomaganie oparte na partnerstwie i wymianie doświadczeń może realnie zmieniać świat. Dzięki współpracy, edukacji i inwestycjom lokalni rolnicy zwiększają dochody, a młodzi Tanzańczycy zyskują szansę na lepszą przyszłość. Projekt jest wspierany przez program "Polska pomoc" Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

  • S16 · E5
    Aug 12, 2025 · 28 min

    Literatura dziecięca w czasie wojny

    Czym jest literatura dziecięca w czasie wojny? Terapią? Formą oporu? A może czystą czułością? Gościnią odcinka jest Olha Kuprian – pisarka, eseistka i autorka literatury dziecięcej, która mieszka i tworzy w Kijowie. Rozmawiamy o pisaniu w czasie wojny, codzienności ukraińskich dzieci i o tym, czego literatura może nauczyć dorosłych – jeśli tylko pozwolą dzieciom mówić. Zaprasza Marcin Gaczkowski.

  • S16 · E4
    Jul 28, 2025 · 20 min

    Żart ratuje życie – z Ihorem Kruczykiem o Czarnobylu i humorze

    Co robi poeta w Czarnobylu? Czy wypada dowcipkować z tragedii? Dlaczego ukraiński czarny humor jest aż tak czarny? Ihor Kruczyk – poeta, tłumacz, eseista i „prawie likwidator” skutków katastrofy w Czarnobylu – opowiada o języku w czasie wojny, absurdach historii i śmiechu, który bywa ostatnią deską ratunku. Zaprasza Marcin Gaczkowski.

  • S15 · E9
    Jul 24, 2025 · 20 min

    UE pomaga bezpiecznie podróżować. Można korzystać z praw i opieki za granicą

    Unia Europejska pozwala obywatelom korzystać z pomocy konsularnej poza granicami kraju. Prof. Marcin Czyżniewski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika wyjaśnia, czym jest ta pomoc i kiedy możemy z niej skorzystać. Jakie prawa przysługują obywatelom UE w krajach bez polskiej ambasady? Ekspert omawia zasady ochrony dyplomatycznej, zagrożenia prawne za granicą oraz przedstawia praktyczne porady dla podróżnych.

  • S15 · E8
    Jul 9, 2025 · 29 min

    Dostęp do bezstronnego sądu. Są tu wyzwania dla UE i Polski

    W dzisiejszym świecie, gdzie systemy prawne stają się coraz bardziej złożone, kluczowe jest zapewnienie obywatelom prawa do bezstronnego i niezawisłego sądu. Uczestnicy warsztatów "UE w praktyce" rozmawiali o tym, jak to fundamentalne prawo jest gwarantowane w ramach Unii Europejskiej i Konstytucji RP. Polskie sądownictwo boryka się tutaj z wielkimi wyzwaniami, co podkreśla wagę edukacji prawnej dla świadomości społecznej.

Showing 1–20 of 20 episodes