In het defensief

Hybride dreiging? Dit kunnen we leren van de Baltische Staten

De Baltische Staten krijgen steeds vaker te maken met drone-incidenten, sabotage, cyberaanvallen en desinformatie. Maar hoe groot is de dreiging daadwerkelijk en hoe merken inwoners daar in het dagelijks leven iets van? Te gast is Jack Twiss Quarles van Ufford, voormalig ambassadeur in Litouwen. Vanuit Tartu, waar hij verbonden is aan het Baltic Defence College, vertelt hij (op persoonlijke titel) hoe de veiligheidssituatie in de regio zich ontwikkelt. In Europa wordt er de laatste tijd vaak gepraat over 'hybride drei ging'. Die term gebruikt Twiss liever niet. ‘Daar zit onschuldig element in’, meent hij. 'Het lijkt de ernst van de situatie te onderschatten’. De oud-ambassadeur noemt het liever ‘all domain operations', omdat die term volgens hem beter aangeeft dat de acties onderdeel zijn van dezélfde campagne van in dit geval Rusland. Hoe bereiden Estland, Letland en Litouwen zich voor op dit soort dreiging? De landen investeren in hun krijgsmachten, werken nauw samen met NAVO-bondgenoten en betrekken ook burgers bij de voorbereiding op mogelijke dreigingen. Tegelijkertijd proberen ze te voorkomen dat angst omslaat in paniek. Volgens Twiss kunnen ook Nederland en andere Europese landen daarvan leren, bijvoorbeeld als het gaat om maatschappelijke weerbaarheid, digitale veiligheid en kennis van de eigen geschiedenis. Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. See omnystudio.com/listener for privacy information.

• Transcript

Het Nederlandse Lucht- en Ruimtevaartcentrum groeit als kool door extra defensiegeld

Het 107 jaar oude Nederlandse Lucht- en Ruimtevaartcentrum mag dan op leeftijd zijn, een sterfhuis is het bepaald nog niet. Het NLR groeit als kool, zegt directeur Tineke van der Veen in deze aflevering van de podcast 'In het defensief'. De afgelopen twee jaar zijn er maar liefst tweehonderd nieuwe medewerkers aangenomen, waardoor het totale personeelsbestand uitkomt op 1100 mensen. Bovendien wordt er stevig gebouwd op het terrein van het NLR in Marknesse in de Noordoostpolder, zegt Van der Veen. Zo komen er nieuwe kantoren om te voldoen aan de sterk gestegen vraag van Defensie en van bedrijven die voor dit ministerie willen werken. Verder verlengt het NLR zijn landingsbaan, zodat er met grotere drones kan worden geoefend. Volgens Van der Veen heeft het centrum bovendien nu ook een 'quick response drone facility', wat inhoudt dat het NLR binnen zes weken een nieuw type drone af wil hebben. Die snelle innovatiecyclus - van ontwerp naar een gereed onbemand vliegveld - heeft het centrum afgekeken van Oekraïne, waar de ontwikkelingen eveneens razendsnel gaan. Het NLR is bedoeld als onderzoeksinstelling, waar Defensie en bedrijven kunnen aankloppen voor hulp en advies. Voor kleinere bedrijven is er 'een menukaart', zegt Van der Veen. Zo kunnen zij bijvoorbeeld gebruikmaken van dure machines van het centrum zoals 3D-printers om hun innovaties te maken. Als zij óók hulp willen bij het maakproces van het NLR en niet zelf die machines willen of kunnen bedienen, betalen zij uiteraard iets meer, zegt van der Veen. Er komt ook meer ruimte voor kleine bedrijven die op het terrein van Marknesse aan de slag willen gaan. 'Een soort garageboxen', lacht Van der Veen. De groei zet in de toekomst door, verwacht Van der Veen. Het NLR wil er daarnaast voor zorgen dat Nederland en Europa onafhankelijker worden van de Verenigde Staten. Zo is het NLR op dit moment bezig een eigen satelliet te ontwerpen, omdat het centrum meer kennis hierover wil opbouwen. Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. See omnystudio.com/listener for privacy information.

• Transcript

Defensie zet vol in op AI, maar commerciële beloftes lopen voor op de praktijk

Kunstmatige intelligentie speelt een steeds grotere rol binnen de krijgsmacht. Van missieplanning en het herkennen van doelen tot autonome drones en dronezwermen: de mogelijkheden lijken eindeloos.Maar tussen wat bedrijven op hun websites en in gelikte demonstratievideo’s laten zien en wat AI in de praktijk kan, zit nog een flink gat. Dat zegt Roy Lindelauf, hoogleraar Data Science en AI aan de Nederlandse Defensie Academie en aan Tilburg University. Dat verschil is vooral zichtbaar bij autonome systemen. Bedrijven presenteren soms al volledig zelfstandige dronezwermen die zonder menselijke tussenkomst complexe taken kunnen uitvoeren. In werkelijkheid zijn de toepassingen volgens Lindelauf nog veel beperkter. AI kan bijvoorbeeld al objecten herkennen en classificeren,maar zulke systemen zijn lang niet altijd robuust. Veranderende weersomstandigheden, een ander landschap of vervuilde data kunnen ervoor zorgen dat een systeem veel minder goed presteert dan tijdens een zorgvuldig voorbereide demonstratie. De ‘gelikte video op YouTube’ laat volgens Lindelauf daardoor niet altijd zien wat er onder operationele omstandigheden daadwerkelijk mogelijk is. Op de Nederlandse Defensie Academie probeert Lindelauf die werkelijkheid scherp in beeld te krijgen. Een concreet voorbeeld komt uit de cockpit van de Apache. In de nieuwe helikopters zit al AI-software voor onder meer missieplanning, maar vliegers gebruiken die niet altijd. Ze hebben onvoldoende inzicht in hoe het systeem tot zijn aanbevelingen komt en kunnen de onderliggende algoritmes niet controleren. Beter is om zelf AI-systemen te ontwikkelen die aansluiten bij de manier waarop vliegers werken en die betere aanbevelingen doen voor bijvoorbeeld routes en posities. Zo moet de technologie niet alleen beter worden, maar vooral ook bruikbaar en betrouwbaar voor de militair die ermee werkt. Dat is extra belangrijk omdat AI in het militaire domein direct kan raken aan beslissingen over leven en dood. De ontwikkeling van autonome wapens roept daarom niet alleen technische, maar ook juridische en ethische vragen op. Volgens Lindelauf moet de mens verantwoordelijk blijven voor het gebruik van AI, zeker wanneer het gaat om het selecteren en aanvallen van doelen. De grote vraag is daarmee niet alleen hoe snel AI zich ontwikkelt, maar ook hoe snel defensieorganisaties de technologie daadwerkelijk verantwoord kunnen toepassen. Voor Europa ligt daar bovendien een strategische uitdaging: de Verenigde Staten en China beschikken over veel grotere technologische ecosystemen en investeren op grote schaal in AI. Volgens Lindelauf hoeft Europa niet op ieder onderdeel van de AI-keten de concurrentie aan te gaan. Juist het slim integreren van bestaande AI in militaire processen kan al veel opleveren. Maar daarvoor is wel een realistisch beeld nodig van wat AI vandaag kan – en vooral van wat het nog níét kan. Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoogleraar De Ruiter: de zee is verwaarloosd in de militaire strategie

Wie de zeeën controleert, domineert de wereld. Toch is de aandacht voor de zee de afgelopen jaren verslapt, constateert kapitein ter zee Roy de Ruiter in deze aflevering van 'In het defensief'. Volkomen ten on rechte, vindt hij. Kijk maar naar wat er momenteel gebeurt in de Straat van Hormuz en de gevolgen daarvan voor de wereldwijde energieprijzen. De Ruiter is sinds mei hoogleraar Maritieme Strategie aan de Universiteit van Leiden. Al langer werkt hij als hoofddocent Maritieme Strategie aan de Nederlandse Defensieacademie. Zijn studenten legt hij uit dat ze de zeeën en oceanen niet uit het oog moeten verliezen, nu het geopolitieke gestook van landen als China, Rusland en zelfs de Verenigde Staten sterk toeneemt. Neem bijvoorbeeld de acties van de VS tegen vermeende drugsbootjes op volle zee, het doorknippen van onderzeese ict-kabels in de Oostzee door vermoedelijk Rusland en het assertieve optreden van China in de Zuid-Chinese Zee. Westerse schepen die daar varen, worden door Chinese schepen of vliegtuigen op de huid gezeten en daaraan kleven flinke risico's. Stel dat een Amerikaans schip hierbij beschadigd raakt, wat doen we dan? Het is een belangrijke vraag die volgens De Ruiter nader onderzoek vergt in de Navo-landen. Na dertig jaar van zware bezuinigingen op de Navo-krijgsmachten, staat volgens hem de marine van Europese landen er bovendien veelal gebrekkig voor. De Ruiter stelt bijvoorbeeld dat Nederland aanvankelijk vooral van plan was alle verouderde, roestende vaartuigen te vervangen door nieuwe fregatten en onderzeeboten. Maar, zegt hij tot zijn tevredenheid: het denken gaat inmiddels verder. De marine wil nu óók vol inzetten op drones onder én op het water én in de lucht. Hierbij betrekt de krijgsmacht ook de Nederlandse industrie, die het eveneens zwaar had door de harde defensiebezuinigingen. Zo liep Nederland volgens hem decennia geleden voorop in de techniek rond onderzeeërs, omdat ons land een eigen niche zocht als buurland van de toenmalige grootmachten Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. 'Die kennis over onderzeeërs is later helemaal weggelekt, omdat er op een gegeven moment geen onderzeeboten meer werden gemaakt,' zegt De Ruiter. 'Dat komt niet meer terug.' Goed dus dat Defensie nu wéér onontgonnen terrein zoekt om op te excelleren: de dronetechnologie. Hij hoopt dat Nederland deze strategie ditmaal wel blijft uitbouwen, zodat de expertise in Nederland niet opnieuw verdampt. Het idee is in elk geval dat de Nederlandse marine 'hybride' moet worden, zegt De Ruiter. Een groot fregat of ander oorlogsschip fungeert dan als een 'moederschip' op afstand, terwijl onbemande voertuigen als vooruitgeschoven post het wateroppervlak, de lucht en onder zee verkennen. Het is een strategie die ook het Verenigd Koninkrijk inmiddels heeft omarmd om weer vol de wereldzeeën te kunnen bevaren. Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Photonfirst uit Alkmaar helpt Lockheed en Airbus efficiënter werken

Lockheed Martin en Airbus zijn zomaar twee belangrijke klanten die het Noord-Hollandse Alkmaar goed weten te vinden. De luchtvaartbedrijven kopen er materiaal in bij Photonfirst, een bedrijf met 45 werknemers. Ook de Franse Naval Group - bekend van de Nederlandse onderzeeboten in aanbouw - en de Ariane Group (van de Arianeraketten) kloppen inmiddels al bij het nog relatief onbekende Photonfirst in Alkmaar aan de deur. In deze aflevering van de podcast 'In het defensief' vertelt ceo Leendert-Jan Nijstad hoe zijn bedrijf aan zulke prestigieuze klandizie is gekomen. Volgens hem maakt Photonfirst een 'uniek' product, om precies te zijn: fotonische meetsystemen van glasvezel. Deze geavanceerde systemen maken gebruik van licht (fotonen) in plaats van elektriciteit (elektronen) om data te verzamelen en analyseren. Ze functioneren bij uiterst extreme omstandigheden, zoals kou en hitte en extreem hoge druk. De meetsystemen van Photonfirst detecteren volgens Nijstad elke trilling, elke bocht, elke loszittend element en zelfs de corrosie in bijvoorbeeld een vliegtuig. Zo kunnen Lockheed Martin en Airbus tijdig zien of het toestel aan onderhoud toe is. De Ariane Group kijkt met de chips van Photonfirst of een raketinstallatie na de lanceren van een eerste raket nog een tweede keer kan worden gebruikt, legt Nijstad uit. Dit werkt ook voor defensiematerieel, zegt hij. De krijgsmacht wil zo weinig mogelijk materieel in onderhoud hebben en zo veel mogelijk spullen paraat hebben staan voor oefeningen en in geval van nood. Dankzij de metingen van Photonfirst kunnen bijvoorbeeld schepen of straaljagers 'op het juiste moment' naar de garage worden gestuurd. Photonfirst bestaat nu twintig jaar, zegt Nijstad, maar pas sinds vijf jaar geldt bij het bedrijf niet meer 'product zoekt markt' maar 'markt weet product te vinden'. Wat je met fotonen kan, is volgens Nijstad op dit moment nog ongeëvenaard. Mede dankzij de hulp van de ministeries van Defensie en Economische Zaken en kenniscentra als TNO en het Lucht- en Ruimtevaartcentrum heeft Photonfirst voet aan de grond gekregen in het buitenland. Nijstad is hier positief over, maar vindt dat er nog meer moet gebeuren om innovatie te stimuleren. Zo is het nog moeilijk om financiering te krijgen om een echt veelbelovend product naar de markt te brengen, zegt hij. Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit leert de krijgsmacht van het bestrijden van bosbranden

De Nederlandse krijgsmacht heeft sinds september vorig jaar een eigen operationaal hoofdkwartier, het Joint Force Command. Dit Joint Force Command houdt 24 uur per dag, 7 dagen per week vanuit Den Haag alles in de gaten wat Nederland allemaal heeft rijden, rollen, varen en vliegen aan militair materieel. Bij dreigingen, zoals natuurrampen, drone-incidenten, sabotage en natuurlijk bij oorlog, coördineert het Command vanuit hier de Nederlandse reactie. In deze aflevering van 'In het defensief' is Johan van Deventer te gast, de commandant van het Joint Force Command. Hij en zijn driehonderd medewerkers hebben een drukke zomer achter de rug. Want: het Command komt ook in actie bij bosbranden en daar waren er de afgelopen maanden veel van. 'Bij een natuurbrand is het allereerst aan de Veiligheidsregio en de lokale brandweer om uit te rukken,' legt Van Deventer in de podcaststudio uit. Maar die kunnen, indien nodig, ook het leger om hulp vragen. De krijgsmacht heeft bijvoorbeeld Chinook-helikopters die enorme zakken met water kunnen vullen om die over een brandend gebied uit te storten. Dit is met name praktisch in regio's, zoals dichte bossen of heidevelden, waar de brandweer met de eigen auto's zelf lastig kan komen of waar het te gevaarlijk is. Ook overheden in het buitenland kunnen via het Europese noodmechanisme verzoeken om bijstand vanuit ons land, vervolgt Van Deventer. Nederland en andere Europese landen die blusmaterieel beschikbaar hebben, kunnen dan een 'bod' doen. Vanuit het Joint Force Command is recentelijk België op die manier geholpen bij de reusachtige brand in de Hoge Venen, onderdeel van de Ardennen. Vorig jaar heeft Nederland eveneens Spanje geholpen bij verwoestende branden daar, aldus Van Deventer. Volgens hem doet het Joint Force Command - en het Nederlandse leger als geheel - ervaringen op door dit soort grote, internationaal gecoördineerde acties. Nederlandse militairen leren nog beter samenwerken met andere partijen met een andere cultuur, zoals de politie, lokale bestuurders en ook buitenlandse legers. Deze lessen kunnen bruikbaar zijn voor de toekomst als ze militair in actie moeten komen. Het Joint Command is nu nog gevestigd in het ministerie van Defensie op het Haagse Plein. Maar 'ergens in de regio Den Haag' verrijst uiterlijk in 2030 een eigen kantoor voor de 300 medewerkers. Het Joint Command moet het geïntergreerde optreden bevorderen en vooral de versnippering tegengaan uit de tijd, toen de landmacht, luchtmacht en marine elk nog hun eigen commandovoering hadden. Het Joint Force Command zet ook in op de vergaring van meer eigen inlichtingen om nog beter voorbereid te zijn op de grootste actuele dreigingen: Rusland en de oorlog in het Midden-Oosten. Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hans Huigen (NIDV): 'Geld klotst bij defensiebedrijven nog niet over de plinten'

Klotst het geld al bij de Nederlandse defensiebedrijven tegen de klippen op, nu het kabinet flink de buidel trekt voor extra uitgaven aan het leger? Niet echt, verzucht Hans Huigen zuinigjes in deze aflevering van de podcast 'In het defensief'. Huigen is directeur van de branchevereniging NIDV, wat staat voor 'Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid'. Het aantal defensiebedrijven dat zich bij deze vereniging heeft aangesloten, is de afgelopen jaren verdubbeld van twee- naar vierhonderd. Allemaal zien ze mooie groeikansen, nu Nederland na volgens Huigen 'dertig jaar droogte' eindelijk weer veel geld steekt in de krijgsmacht. Maar Opvallend genoeg ligt er nog altijd veel budget ongebruikt bij het ministerie van Defensie 'op de plank', zegt Huigen. Belangrijke reden daarvoor zijn de processen en procedures waar Defensie nog altijd te star aan vasthoudt, meent hij. Het ministerie van Financiën, de Algemene Rekenkamer en andere auditmedewerkers bij de overheid kijken mee naar alle defensieuitgaven. Voor hen is het volgens Huigen gemakkelijker dat alles wordt dichtgetimmerd in contracten, richtlijnen én voorschriften, zodat ze die vervolgens kunnen afvinken. Maar de 'creativiteit' van het bedrijfsleven wordt op deze manier niet benut, klaagt Huigen. Die bureaucratie is volgens hem de dood in de pot. Huigen is het dan ook 'zeer' eens met wat staatssecretaris Derk Boswijk in mei zei tegen deze podcast. De overheid moet volgens de CDA-bewindsman meer toewerken naar 'samenwerkingsverbanden' tussen het ministerie, de krijgsmacht, defensie-ondernemers en onderzoeksinstellingen als TNO. De overheid moet hierbij aangeven welk 'effect' ze wil bereiken - bijvoorbeeld beter luchtverdediging tegen inkomende raketten en drones in alle luchtlagen - en de bedrijven en onderzoekers dienen gezamenlijk oplossingen uit te dokteren. Die moeten vervolgens langjarig geproduceerd en doorontwikkeld worden, aldus Boswijk. Hoewel Huigen deze visie volledig deelt, valt de uitwerking in de praktijk nog altijd tegen. Hij zou graag zien dat Nederlandse ministeries zich meer opstellen als de Franse overheid. Frankrijk staat volgens hem écht voor zijn defensie-industrie op de bres, terwijl Nederland te afwachtend is. Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Abonnement op gevechtsvliegtuigen? Patrick Bolder vindt het geen slecht idee

Nederland en Europa investeren miljarden extra in defensie. Maar wat moeten we eigenlijk zelf bezitten? En wanneer is het slimmer om militaire capaciteit te delen of zelfs te leasen? Is een soort 'Netflix-model' voor defensie denkbaar, of maakt dat ons juist gevaarlijk afhankelijk van anderen? Daarover gaat deze aflevering van In het Defensief. Te gast is strategisch analist Patrick Bolder van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS). Hij legt uit waarom de discussie over gezamenlijke militaire capaciteit al tijden speelt, en waarom samenwerking binnen Europa volgens hem onvermijdelijk is. Volgens Bolder zijn sommige militaire middelen simpelweg te belangrijk om uit handen te geven. Munitie, brandstof en kritieke wapensystemen moeten altijd beschikbaar zijn. Maar voor extreem dure capaciteiten, zoals strategisch luchttransport, grote verkenningsvliegtuigen of drones, kan Europese samenwerking juist veel efficiënter zijn. Daarbij verwijst hij naar bestaande NAVO-initiatieven, waarbij landen gezamenlijk beschikken over vliegtuigen zonder dat ieder land alles zelf hoeft aan te schaffen. Tegelijkertijd waarschuwt Bolder voor afhankelijkheid. Moderne wapensystemen bestaan steeds meer uit software en digitale logistiek. Daardoor kunnen landen afhankelijk worden van buitenlandse fabrikanten of zelfs individuele bedrijven. De discussie rond Starlink in Oekraïne en de voortdurende afhankelijkheid van Amerikaanse ondersteuning voor de F-35 laten volgens hem zien hoe kwetsbaar die situatie kan zijn. Europa zal daarom meer verantwoordelijkheid moeten nemen voor de eigen defensie-industrie, stelt Bolder. Niet alleen door meer samen te werken, maar ook door productie en onderzoek beter over de Europese landen te verdelen. Frankrijk zou zich kunnen richten op gevechtsvliegtuigen, Duitsland op tanks, Nederland op radartechnologie en andere landen op bijvoorbeeld scheepsbouw of luchtverdediging. Alleen door die versnippering te verminderen kan Europa minder afhankelijk worden van de Verenigde Staten én sneller militaire capaciteit opbouwen. Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Cyberexpert Maasland: 'Rusland is nu onze grootste cybervijand, maar op langere termijn is dat China'

Regeringen en politieke leiders in Nederland en Europa zijn onvoldoende voorbereid op grote cyberaanvallen. Het wil er bij toppolitici gewoonweg niet in dat vijandige staten of criminelen een heel land kunnen ontwrichten, bijvoorbeeld door vier grote ziekenhuizen te hacken en digitaal uit te schakelen. Daarvoor waarschuwt cyberdeskundige Dave Maasland in deze aflevering van 'In het defensief'. De oprichter en ceo van cyberbeveiligingsbedrijf Eset Nederland trekt een vergelijking met de aanslagen op de Twin Towers in New York in 2001. Uit rapporten blijkt dat de toenmalige Amerikaanse regering zich niets kon voorstellen bij de waarschuwingen dat terroristen die vliegtuigen zouden kapen om die vervolgens het World Trade Center in New York in te vliegen. Op dezelfde manier kunnen de toppolitici van vandaag de dag zich ook geen voorstelling maken van hoe groot de digitale dreiging daadwerkelijk is, verzucht Maasland. Volgens Maasland, die eind dit jaar afscheid neemt als ceo van Eset, springen er drie grote machtsblokken uit wat betreft cyberactiviteiten. Dit zijn - niet verrassend - de Verenigde Staten, China en Rusland, zo zocht hij uit voor zijn podcast 'Het digitale front'. Deze maakt hij met Harm Teunis en Art Rooijakkers. De VS zijn volgens Maasland nog altijd het meest geavanceerd op cybergebied en hun capaciteiten zijn (nog) niet te evenaren. Rusland daarentegen heeft de grootste mond en zoekt ook het meest openlijk de grenzen op door hackpogingen te ondernemen. Van Rusland hebben Nederland en Europa momenteel dan ook het meest te vrezen, denkt Maasland. China tenslotte is de 'stille kracht'. Het land zit volgens de cyberdeskundige diep in de Westerse systemen en spioneert flink. 'Maar je ziet tegelijkertijd dat spionage en sabotage steeds meer hand in hand gaan', aldus Maasland. Op de langere termijn vormt China daarom volgens hem de grootste dreiging voor Europa en andere vrije democratische regio's. China heeft volgens hem weinig op met democratie en wil die ondermijnen. Europa moet zich dan ook als de wiedeweerga beter wapenen op digitaal gebied. Allereerst moeten Nederland en de Europese landen volgens Maasland rap minder afhankelijk worden van de VS, want onze software, cloudopslag en AI-systemen zijn vrijwel helemaal Amerikaans. Europa heeft voldoende kennis, kunde en geld in huis om digitaal op eigen benen te slaan, maar moet wel een forse achterstand inlopen, vindt Maasland. 'Dit gaat wel vijftien tot twintig jaar duren.' https://fd.nl/politiek/1605700/in-rusland-ben-ik-een-ambassadeur-met-de-handen-op-de-rug Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Is Nederland wel geschikt om drones te maken?

Nederland wil een leidende rol spelen in de ontwikkeling en productie van drones, maar beschikt op dit moment nog niet over de industriële capaciteit om een volledige drone-industrie op te bouwen. Dat zeggen onderzoekers Ron Stoop en Rens van Dam van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS) in deze aflevering van In het Defensief. Drones spelen een steeds grotere rol in zowel militaire operaties als de civiele economie. Ze worden ingezet voor onder meer landbouw, haveninspecties, het beschermen van kritieke infrastructuur en militaire missies. In de oorlog in Oekraïne zijn drones inmiddels verantwoordelijk voor een groot deel van de militaire slachtoffers, wat onderstreept hoe belangrijk deze technologie is geworden. Ook de Nederlandse overheid ziet drones als een strategische technologie. In de Defensienota en de Nationale Dronestrategie spreekt het kabinet de ambitie uit om de Nederlandse drone-industrie te versterken en de productie van drones te stimuleren. Volgens de onderzoekers is die ambitie begrijpelijk, maar kent Nederland ook duidelijke beperkingen. Voor hun onderzoek analyseerden Stoop en Van Dam de Europese toeleveringsketen voor drones en brachten zij in kaart welke regio's beschikken over de juiste industriële basis voor grootschalige droneproductie. Luister ook | Thales Nederland gaat zich vestigen in Amsterdam Daaruit blijkt dat regio's als Zuid-Duitsland, Noord-Italië en delen van Tsjechië een sterke uitgangspositie hebben dankzij een brede maakindustrie en bestaande productiecapaciteit. Nederland beschikt niet over dezelfde industriële basis om een volledige drone-industrie op te bouwen. Waar Nederland wél in uitblinkt, is de ontwikkeling van hoogwaardige technologie. Regio's als Noord-Brabant beschikken over veel expertise op het gebied van hightech, softwareontwikkeling, fotonica, sensortechnologie en systeemintegratie. Juist die kennis maakt Nederland sterk in het ontwerpen, integreren en verbeteren van dronesystemen. Volgens de onderzoekers biedt dat kansen om een belangrijke positie in de Europese droneketen in te nemen, zonder noodzakelijkerwijs alle onderdelen zelf te produceren. Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat als militaire AI-systemen worden aangevallen ... met AI?

Legers maken steeds vaker gebruik van kunstmatige intelligentie bij oorlogsvoering. Met AI kunnen militairen onder meer sneller enorme hoeveelheden inlichtingen en informatie analyseren om vervolgens hun doelwitten te bepalen. Maar wat als de eigen AI wordt gemanipuleerd door de vijand en legers daardoor de verkeerde besluiten nemen? Irene van Droffelaar ging met die vraag aan de slag, vertelt ze in deze aflevering van de podcast 'In het defensief'. Ze is onderzoeker AI, simulatie en veiligheid bij de denktank RAND Europe, die sinds 2024 ook een vestiging heeft in Den Haag. Volgens haar moeten landen nadenken over de vraag hoe zij gaan reageren als hun eigen AI moedwillig om de tuin wordt geleid, waarschuwt ze. Ten eerste, waarschuwt Van Droffelaar, dienen landen en legers te beseffen dat AI sowieso niet onfeilbaar is. Kunstmatige intelligentie heeft een foutmarge. Als legers dus te veel leunen op AI en die maakt een misser, dan kan dit betekenen dat bepaalde militaire dreigingen niet worden herkend of dat bijvoorbeeld een verkeerd doelwit wordt geselecteerd. Ten tweede moeten landen zich realiseren dat AI kan worden gehackt door vijandige staten als Rusland of China en zelfs door criminelen of terroristen. De AI-systemen dan kunnen worden verstoord en niet meer werken of gewoon totaal verkeerde informatie geven aan militairen. Die vallen wellicht zelfs daardoor per ongeluk burgerdoelen aan. Gevaar bestaat dat dit tot escalatie leidt, zegt Van Droffelaar. Vijanden kunnen elkaar beschuldigen van de manipulatie van elkaars AI-systemen, terwijl in werkelijkheid het systeem een 'onbedoelde' fout heeft gemaakt, meent ze. Of ze laten te veel over aan AI, zonder er nog 'als echt mens' bij na te denken. Van Droffelaar pleit daarom voor overleg en internationale afspraken, verklaart ze in de podcast. In de Koude Oorlog was er een 'hotline' tussen de aartsvijanden Rusland en de VS om misverstanden uit de weg te ruimen, elkaars handelen te kunnen begrijpen in gesprek te blijven. Het doel was een kernoorlog voorkomen. Zulk overleg is weer nodig, meent de AI-expert. Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Industrietop NAVO een succes, maar Nederlandse bedrijven waren er niet te vinden'

De Navo-top in de Turkse hoofdstad Ankara was een prachtige opsteker voor de westerse defensie-industrie. De 32 lidstaten van het militaire bondgenootschap sloten vorige week voor ruim $50 mrd aan contracten bij hun defensiebedrijven. De Nederlandse industrie viste hierbij wel achter het net. Naar hen ging ... niets. Dat constateert Bart Hollants in deze editie van de podcast 'In het defensief'. Hollants werkt op het Navo-kantoor in Norfolk in de Amerikaanse staat Virginia en is daar de 'innovation broker'. In Ankara stond Hollants, die op dagbasis naar interessante defensie-innovaties bij het bedrijfsleven speurt, met een 'stand' op het zogeheten defensie-industrieforum. Dat is een aan de Navo-top verbonden congres. Hollants meent het defensie-industrieforum in Ankara wel groter was dan zijn voorganger op de Navo-top in Den Haag. Dat kan ook niet anders, zegt hij: 'Die top was heel politiek'. Navo-landen moesten er de 'historische' afspraak maken dat zij per 2035 in totaal 5% van hun bruto binnenlands product in hun defensie steken. Het merendeel hiervan (oftewel: 3,5% van het bbp) gaat naar de krijgsmachten, terwijl de overige 1,5% ook mag worden besteed aan 'veiligheidsgerelateerde zaken', zoals cybersecurity, weerbaarheid en infrastructuur. Na Den Haag was Ankara juist de top van 'boter bij de vis', zoals VVD-Defensieminister Dilan Yesilgöz het uitdrukte. Landen wilden in Turkije laten zien dat het hen menens was met de belofte van 5% aan extra defensie-uitgaven. Maanden hebben ze orders bij grote bedrijven als Saab en Airbus voorbereid. Die presenteerden ze in Ankara. Kleine bedrijven waren er amper te vinden, meent Hollants. Nederland heeft vooral veel mkb'ers die in de defensiesector werkzaam zijn. Zij ontbraken volgens hem op de top, omdat de aandacht nu uitging naar hele grote dure wapensystemen als radar-, tanker- en transportvliegtuigen. Die maakt Nederland simpelweg niet. De keuze voor deze grote wapensystemen noemt Hollants wel de juiste, omdat Europa die zelf nog onvoldoende heeft. Het continent leunt daarvoor nog te veel op de Verenigde Staten. Hollants vindt het niet zijn rol om te reageren op de vraag of Europa nog harder moet werken aan onafhankelijkheid, nu Donald Trump aanvankelijk de Navo-top dreigde te verstoren door opnieuw Groenland te claimen. Hij wijst er wel op dat Europese navo-landen sowieso meer verantwoordelijkheid moeten nemen voor hun eigen veiligheid, omdat óók een Democratische president meer de aandacht had verlegd naar het eigen continent en naar China. Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Navo-expert Van Zoest: 'Houding Rutte tenenkrommend, maar tot nu toe effectief'

De NAVO-top moet vooral eenheid uitstralen, maar achter de schermen staan de verhoudingen flink onder druk. Europa moet de defensie-uitgaven fors verhogen, de Verenigde Staten eisen dat bondgenoten meer verantwoordelijkheid nemen. De top geldt daarom als een belangrijk ijkmoment: lukt het de NAVO-landen om de ambitieuze plannen van vorig jaar daadwerkelijk om te zetten in mensen, materieel en militaire slagkracht? In deze derde aflevering over de Navo-top hebben we Anna van Zoest te gast, directeur van de Atlantische Commissie, een denktank die zich richt op de trans-Atlantische betrekkingen tussen Europa en Amerika. Een dagje eerder dan je ons gewend bent, zodat je maximaal voorbereid bent op de Navo-top, die 7 en 8 juli in Ankara plaatsvindt. Het observeren waard is de rol van NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte. Om de Amerikaanse president tevreden te houden, prijst hij de miljardeninvesteringen in defensie nadrukkelijk als een succes van Washington. Maar die opstelling schuurt steeds meer. Rutte probeert koste wat kost de Amerikanen aan boord te houden, maar doet dat volgens van Zoest met een af en toe 'tenenkrommende' houding. 'Ik benijd hem niet, maar effectief is het wel'. In deze aflevering bespreken we verder wat Turkije uit deze top zou willen halen, wat we van de Amerikaanse steun aan Oekraïne kunnen verwachten, en op welke manier het Midden-Oosten ter sprake zal komen. Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kan Turkije een serieuze partner worden voor de Europese defensie-industrie?

Op 7 en 8 juli komen de NAVO-lidstaten bijeen in Ankara voor de jaarlijkse NAVO-top. Welke onderwerpen staan centraal? Wat betekenen de uitkomsten voor Europa? En welke rol speelt gastland Turkije daarin? In een speciale driedelige podcastserie blikken we vooruit op de top. In deze tweede aflevering staat de Turkse defensie-industrie centraal: een sector die Ankara tijdens de top in de schijnwerpers wil zetten. Te gast is Nathan Meershoek, universitair docent EU-recht en aanbestedingsrecht aan de Universiteit Utrecht. Hij schetst hoe Turkije de afgelopen jaren een opvallend brede defensie-industrie heeft opgebouwd. Waar veel Europese landen afhankelijk zijn van internationale samenwerking, streeft Turkije juist naar zoveel mogelijk strategische autonomie. Die ambitie kreeg volgens Meershoek een extra impuls nadat het land uit het F-35-programma werd gezet en verschillende Europese landen wapenembargo's instelden vanwege de Turkse militaire operaties in Syrië. Die investeringen hebben hun vruchten afgeworpen. Turkije exporteert inmiddels een breed scala aan defensiematerieel, met drones als bekendste voorbeeld. Vooral de Bayraktar-drones kregen internationale bekendheid tijdens de oorlog in Oekraïne. Toch blijft de export naar Europa beperkt. Volgens Meershoek importeert Turkije nog altijd meer defensiematerieel dan het aan Europese landen verkoopt. Dat heeft niet alleen te maken met technologie, maar vooral met politieke terughoudendheid. Ook bespreken we de vraag welke kansen Turkije heeft binnen de groeiende Europese defensiemarkt. De Europese Unie investeert miljarden om de eigen defensie-industrie te versterken, onder meer via het SAFE-instrument. Hoewel Turkije als kandidaat-lidstaat onder voorwaarden kan deelnemen aan gezamenlijke aanbestedingen, gelden daarbij strikte regels. Zo moet het merendeel van de productie en de controle over het eindproduct binnen de Europese Unie of Oekraïne liggen en mag slechts een beperkt deel van de onderdelen afkomstig zijn uit derde landen, zoals Turkije. Wat betekent dat voor de toekomst? Kan Turkije uitgroeien tot een serieuze partner voor Europa nu de NAVO zich voorbereidt op een nieuwe fase van geopolitieke onzekerheid? En welke rol spelen drones, strategische autonomie en de relatie met de Verenigde Staten daarbij? Dat en meer hoor je in deze aflevering van In het Defensief. Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oud-ambassadeur: Turkije drijft steeds verder af van de rest van de NAVO

Turkije is sinds het einde van de Koude Oorlog in 1990 steeds verder afgedreven van de rest van Europa en van de Verenigde Staten. Alleen al daarom gaan de Turken nooit een hoofdrol vervullen binnen het Navo-bondgenootschap. Die conclusie trekt Ron Keller in deze aflevering van de podcast ‘In het defensief’. Keller was tussen 2013 en 2015 ambassadeur in Turkije. Met hem blikken we terug op het volgens hem ‘trotse’ land, dat op 7 en 8 juli gastland is van de jaarlijkse Navo-top. Ook de volgende afleveringen van ‘In het Defensief’ gaan over de militaire, diplomatieke en defensie-industriële slagkracht van Ankara. Op papier ziet het er volgens Keller in de eerste instantie goed uit voor Turkije. Het land heeft na de Verenigde Staten, nu nog veruit het machtigste lid van het bondgenootschap, het grootste leger van Europa met de meeste manschappen. Ook de defensie-industrie bloeit, en Europese landen kopen graag de Turkse Bayraktar-drones. Bovendien ligt het land strategisch aan de Middellandse en Zwarte Zee, tussen Europa en het Midden-Oosten. Maar: de Turkse rechtsstaat en democratie staan onder enorme druk en een groot deel van de oppositie zit inmiddels gevangen, verzucht Keller. Volgens hem snijdt Turkije daarmee in eigen vlees. Nu Europa de eigen defensie-industrie weer wil revitaliseren en miljarden in militaire productie op eigen bodem stopt, kijkt het echt niet direct naar Turkije. Dan doet het liever zaken binnen de EU of anders met het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen dan met het autocratische en steeds wildere Ankara. Volgens Keller is mede daarom de kans ook zeer klein dat Turkije een leidende rol op zich zal nemen wanneer de Verenigde Staten werkelijk steeds meer hun focus verleggen naar China en de Amerika's en de Navo vaker links laten liggen. De oud-diplomaat verwacht wel dat de Navo-top in Ankara weer spannend wordt, net als de vorige top in 2025 in Den Haag. Aanvankelijk noemden diplomaten in de wandelgangen van het Navo-hoofdkwartier in Brussel Ankara ‘een tussentop’, na de historische afspraken in Den Haag over een nieuwe Navo-norm van 5% van het bbp aan defensie-uitgaven in 2035. In Ankara zouden de 32 Navo-landen vooral kijken hoe ver ze al zijn met die doelstelling en weer eens bijpraten. Maar nu de VS er opnieuw ongemeen hard op hameren dat zij Amerikaanse militairen en materieel uit Europa terug gaan halen, zal de toorn van Donald Trump ook in Ankara de boventoon gaan voeren, denkt Keller. Zeker omdat de VS zich nu in de steek gelaten voelen door de Europese Navo-landen in de Iran-oorlog en hen dat in Ankara ongetwijfeld willen laten merken. En Turkije? Dat zal volgens Keller zich de komende jaren steeds meer richten op het Midden-Oosten vanwege de Turkse wens een regionale grootmacht te zijn. Dit hoewel de buurlanden daarop niet bepaald zitten te wachten, lacht hij. Europa heeft ondertussen de blik gericht op Oekraïne. De landen die zich voor dit land sterk maken, zullen veel meer het hart van de Navo gaan vormen dan Turkije. Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Is ons zorgstelsel klaar voor oorlog?

De Nederlandse krijgsmacht en defensie-industrie zijn flink aan het opschalen, maar hoe zit dat met de zorg? Wat gebeurt er bijvoorbeeld als Nederlandse militairen gewond raken aan het front, terwijl ziekenhuizen in eigen land tegelijkertijd onder druk staan? Te gast: brigadegeneraal Diana Verweij, commandant van de Defensie Gezondheidszorg Organisatie, en Stijn Goossens, maker van het radioprogramma BNR Beter. Verweij is verantwoordelijk voor de medische zorg van militairen: van huisartsenzorg en geestelijke gezondheidszorg tot ziekenhuiszorg en revalidatie. Bij een militaire inzet gaan medische teams mee naar het operatiegebied. Een deel van die capaciteit komt uit Nederlandse ziekenhuizen, waar reservisten naast hun burgerbaan ook voor Defensie inzetbaar zijn. Dat zorgt voor een ingewikkeld spanningsveld. De Nederlandse zorg kampt al jaren met personeelstekorten. Wanneer Defensie medische specialisten oproept voor een militaire missie, zijn die tijdelijk niet beschikbaar voor patiënten in Nederland. De coronapandemie heeft duidelijk gemaakt hoe kwetsbaar zorgsystemen een toeleveringsketens kunnen zijn. Tegelijkertijd heeft de Defensie er veel van geleerd, zegt Verweij. 'De coronatijd is echt een leermodel geweest en best veel organisaties hebben daar geleerd dat het nodig is een noodplan te hebben.' De oorlog in Oekraïne laat zien dat moderne conflicten andere medische uitdagingen met zich meebrengen dan eerdere oorlogen. Militair artsen krijgen vaker te maken met scherfverwondingen, explosieletsel, ernstige brandwonden en complexe verwondingen aan hoofd en gezicht. Daarom krijgen militaire zorgverleners aanvullende trainingen die specifiek gericht zijn op oorlogsgeneeskunde. Defensie verwerkt de ervaringen uit Oekraïne direct in opleidingen en protocollen BNR Beter Luister naar de afleveringen van BNR Beter over zorg in oorlogstijd Nu al tekorten medicijnen en medische hulpmiddelen: hoe weerbaar is de zorg bij een crisis? Hoe de zorg in oorlogstijd verandert: 'Een rood kruis is nu een schietschijf' Waarom elke zorgverlener een oorlogstaak moet krijgen Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Omzet Nederlandse defensiebedrijven verdubbeld

De omzet van de Nederlandse defensie-industrie is de afgelopen vijf jaar meer dan verdubbeld. De gezamenlijke omzet van alle ongeveer 1500 bedrijven in de veiligheids- en defensiesector is vorig jaar uitgekomen op €10,2 miljard. In 2020, kort voordat de oorlog in Oekraïne uitbrak, bedroeg die €4,5 miljard. Bureau Berenschot heeft dat in opdracht van het ministerie van Economische Zaken becijferd. Reden voor de groei zijn de extra miljarden die Nederland sinds de Russische inval in Oekraïne in 2022 voor de krijgsmacht uittrekt. Daarnaast eist de Amerikaanse president Donald Trump veel meer defensie-inspanningen van zijn Europese Navo-bondgenoten zoals Nederland. Steeds meer Nederlandse bedrijven richten zich dan ook op de markt voor defensie en veiligheid, concluderen Berenschot-onderzoekers Luddo Oh en Nick Hageraats. In 2006 hielden zich 290 ondernemingen bezig met defensie en veiligheid, veelal naast hun activiteiten voor de civiele markt. In 2022 was dat aantal al gegroeid naar 1050, en volgens Berenschot bestaat de defensiesector anno 2026 uit 1500 bedrijven. Zij behoren meestal tot het midden- en kleinbedrijf. Alles bij elkaar is de defensie- en veiligheidssector goed voor 325.000 voltijdsbanen in Nederland. Iets meer dan 10% hiervan, zo’n 35.000 werknemers, houdt zich exclusief bezig met defensieopdrachten en voert zodoende geen orders voor de civiele markt uit. Opvallend genoeg zijn er de afgelopen tijd zo’n driehonderd nieuwe bedrijven op de defensiemarkt toegetreden. Dat is ‘best wel veel,’ meent Hageraats. Toch kan Nederland niet achteroverleunen, zo luidt het advies van Berenschot aan Economische Zaken. Volgens het consultancybureau had de defensie- en veiligheidssector nog onstuimiger kunnen uitdijen, als ze niet tegen allerlei drempels was opgelopen. Zo hebben defensiebedrijven nog altijd moeite om aan financiering te komen. Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. In de podcast bespreken Schrijver en Kegel ook hoe Rusland vergelijkbare methodes probeert in te zetten, al zijn die volgens hen minder effectief. Daarnaast gaat het gesprek over de snelheid waarmee Oekraïne innoveert tijdens de oorlog — bijvoorbeeld op het gebied van drones, informatie-uitwisseling en samenwerking tussen overheid en technologiebedrijven. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe voorkomt Derk Boswijk verspilling van defensiemiljarden?

De Nederlandse overheid moet vaker een zogeheten ‘gouden aandeel’ nemen in veelbelovende defensie- en veiligheidsbedrijven van eigen bodem. Door prioriteitsaandeelhouder te worden in zulke hoogtechnologische ondernemingen, kan Nederland ze beter beschermen tegen overnames van buitenlandse partijen én de nationale veiligheidsbelangen waarborgen. Die boodschap geeft staatssecretaris Derk Boswijk van Defensie. De CDA’er ziet de versterking van de relatief kleine defensie-industrie in Nederland als een van zijn belangrijkste prioriteiten. Nederland en Europa moeten wat hem betreft snel zelf meer defensiematerieel gaan produceren. ‘Onze afhankelijkheid van bijvoorbeeld de Verenigde Staten is best groot, en misschien wel ongezond te noemen’, meent hij. Maar Nederland staat wel voor de forse uitdaging om kansrijke, innovatieve bedrijven ook echt hier te houden. Volgens Boswijk is ons land ‘supergoed’ in het ontwikkelen van technologieën en uitvindingen, bijvoorbeeld op dronegebied en kunstmatige intelligentie. Maar vervolgens slagen Nederlanders er niet goed in om alle proefprojecten en prototypes succesvol op de markt te brengen en ze op te schalen. De staatssecretaris noemt dat ‘een groot probleem’. Het gevaar bestaat volgens hem dat Nederlanders de toptechnologie ontwikkelen, maar dat rijke buitenlandse concurrentie deze vervolgens opkopen om haar wèl te gelde te maken. Zo kan de Nederlandse defensie-industrie nooit een been bijtrekken en een grotere rol spelen, vreest Boswijk. Daarom moet de Nederlandse overheid ‘in de toekomst veel vaker’ een gouden of prioriteitsaandeel nemen in start-ups en scale-ups, zegt hij. ‘Nu doen we dat nog beperkt.’ Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. In de podcast bespreken Schrijver en Kegel ook hoe Rusland vergelijkbare methodes probeert in te zetten, al zijn die volgens hen minder effectief. Daarnaast gaat het gesprek over de snelheid waarmee Oekraïne innoveert tijdens de oorlog — bijvoorbeeld op het gebied van drones, informatie-uitwisseling en samenwerking tussen overheid en technologiebedrijven. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Cyberexpert Van Haaster: AI is een enorme kans voor Defensie

Dat de krijgsmacht tanks, fregatten, luchtafweergeschut en munitie moet hebben, is bekend. Maar dat militairen ook niet meer zonder computers, laptops, de juiste software en digitale vaardigheden en zelfs getalenteerde hackers kunnen, dat wordt sneller vergeten. In deze aflevering van de podcast ‘In het defensief’ pleit universitair hoofddocent Jelle van Haaster van de Nederlandse Defensieacademie hartstochtelijk voor meer investeringen in cybercapaciteiten. Toen hij zelf vertrok als militair bij Defensie om zich op cyber te storten, hield het leger zich nog verre van de digitale wereld. Gelukkig is dat volgens Van Haaster nu heel anders, al acht hij nóg snellere veranderingen hard nodig. Van Haaster is ‘fan’ van kunstmatige intelligentie. Officiers op het slagveld krijgen nu al enorme hoeveelheden informatie binnen van verkenningsdrones, radars, militairen aan het front, satellieten, de veiligheidsdiensten en noem maar op. Alleen met AI is die overvloed aan data op termijn nog snel te verwerken om als krijgsmacht vervolgens een goede gevechtsstrategie te kunnen uitdokteren, denkt de wetenschapper. Ziet hij dan geen gevaren van AI, zoals het verlies van de menselijke dominantie waarvoor zelfs de Paus het afgelopen weekend waarschuwde? Of wat te denken van de killerrobots, die zonder enige vorm van empathie of aanziens des persoons mensen in de toekomst massaal zouden kunnen neermaaien? ‘Lang leek me dat onzin, die killer robots,’ erkent Van Haaster. Maar inmiddels zijn er, zo zegt hij, al aanvalsdrones die gezichten herkennen en deze – nu nog na toestemming van een echt mens, een dronepiloot – kunnen doden? Hierover moeten we in gesprek, zegt Van Haaster. Want Westerse legers zullen niet snel robots zonder menselijke toestemming laten doden, maar wat als het westen tegenover krijgsmachten komt te staan die het minder nauw nemen met ethische normen? En vooral: hoe pakt juist Europa als eerste de kansen die AI óók biedt? Van Haaster pleit voor samenwerking met bedrijven, het liefst ook van Europese bodem. Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. In de podcast bespreken Schrijver en Kegel ook hoe Rusland vergelijkbare methodes probeert in te zetten, al zijn die volgens hen minder effectief. Daarnaast gaat het gesprek over de snelheid waarmee Oekraïne innoveert tijdens de oorlog — bijvoorbeeld op het gebied van drones, informatie-uitwisseling en samenwerking tussen overheid en technologiebedrijven. De centrale vraag daarbij: kan Europa daarvan leren? Volgens de onderzoekers wel, al waarschuwen ze dat NAVO-landen de Oekraïense aanpak niet simpelweg één-op-één kunnen overnemen. Toch laat Oekraïne volgens hen zien hoe belangrijk snelheid, flexibiliteit en technologische innovatie zijn geworden in moderne conflicten. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarom delen Oekraïense veiligheidsdiensten zoveel op sociale media?

Waar inlichtingendiensten traditioneel in stilte opereren, kiezen Oekraïense veiligheidsdiensten tijdens de oorlog met Rusland juist nadrukkelijk de openbaarheid. Via Telegram, YouTube en Facebook delen ze dagelijks dronebeelden, onderschepte communicatie en updates vanaf het front. Wat willen ze daarmee bereiken? In deze aflevering van de podcast ‘In het Defensief’ spreken we met Peter Schrijver en John Kegel op de Nederlandse Defensie Academie in Breda. Schrijver is luitenant-kolonel bij de Landmacht, docent aan de NLDA en PhD-onderzoeker. Hij onderzoekt hoe Oekraïense inlichtingendiensten sociale media inzetten als onderdeel van moderne oorlogsvoering. Kegel doceert Internationale Veiligheidsstudies, ook aan de NLDA. De twee waren onlangs in Kyiv en omgeving, waar zij onder andere spraken met medewerkers van Oekraïense veiligheidsdiensten. Volgens Schrijver gebruiken die sociale media niet alleen om informatie te verspreiden, maar ook om direct contact te onderhouden met de bevolking. ‘Mensen zitten continu op hun telefoon, dus de drempel om informatie uit te wisselen is veel lager’, legt hij uit in de podcast. Een bekend voorbeeld daarvan is de campagne ‘I Want to Live’, waarmee Russische militairen worden opgeroepen over te lopen naar het Oekraïense kamp. Volgens de onderzoekers is dat meer dan alleen propaganda: de online campagnes leveren Oekraïne ook waardevolle informatie op en spelen een belangrijke rol in de psychologische oorlogsvoering. Over In het defensief In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen. Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen? 🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again. Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag. In de podcast bespreken Schrijver en Kegel ook hoe Rusland vergelijkbare methodes probeert in te zetten, al zijn die volgens hen minder effectief. Daarnaast gaat het gesprek over de snelheid waarmee Oekraïne innoveert tijdens de oorlog — bijvoorbeeld op het gebied van drones, informatie-uitwisseling en samenwerking tussen overheid en technologiebedrijven. De centrale vraag daarbij: kan Europa daarvan leren? Volgens de onderzoekers wel, al waarschuwen ze dat NAVO-landen de Oekraïense aanpak niet simpelweg één-op-één kunnen overnemen. Toch laat Oekraïne volgens hen zien hoe belangrijk snelheid, flexibiliteit en technologische innovatie zijn geworden in moderne conflicten. See omnystudio.com/listener for privacy information.