Het Spreekuur

Erik Scherder, Leonard Hofstra, Brechje van Bladel / Corti Media & Quest

Je hersenen en hart zijn je meest kostbare bezit. Maar hoe zorg je er goed voor, als de adviezen je om de oren vliegen en de wachttijden bij de huisarts alleen maar oplopen?

In Het Spreekuur gaat maker Brechje van Bladel wekelijks in gesprek met niemand minder dan neuropsycholoog Erik Scherder en cardioloog Leonard Hofstra. Samen duiken ze in de vragen die jou bezighouden: van grote thema’s als dementie en diabetes tot alledaagse onderwerpen als slaap, voeding, relaties en de verrassend invloed van muziek op je welzijn.

Wat zegt de wetenschap écht en wat kun je er vandaag nog mee? Het Spreekuur is jouw wekelijkse check-up voor een gezonder hoofd en hart.

Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest

Over de makers

Erik Scherder (1951) is hoogleraar neuropsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en een van de bekendste wetenschappers van Nederland. Met zijn energieke colleges, tv-optredens en lezingen maakt hij ingewikkelde hersenprocessen begrijpelijk voor een breed publiek. Hij schreef meerdere boeken over het brein, bewegen en gezondheid, waarvan de laatste over AI: ‘Liever moe dan lui’. Naast zijn werk zet hij zich in om beweging en het uitdagen van je brein op de maatschappelijke agenda te krijgen, altijd met zijn kenmerkende enthousiasme en humor.

Leonard Hofstra (1965) is cardioloog en richtte een eigen centrum voor cardiologie op in Utrecht, waar jaarlijks duizenden patiënten terechtkunnen voor snelle diagnostiek en behandeling. Naast zijn klinische werk doet hij onderzoek naar preventie van hart- en vaatziekten en de rol van leefstijl en voeding daarbij. Leonard schreef samen met Erik verschillende boeken over de invloed van optimisme en bewegen op het hart en het brein.

Brechje van Bladel (1996) is mediamaker en doet de redactie en research voor een breed scala aan podcastseries. Daarbij ziet ze online veel informatie en adviezen voorbij komen en vraagt zich geregeld af wat wel of niet de moeite waard is. In ‘Het Spreekuur’ probeert ze niet alleen voor zichzelf, maar ook voor de luisteraars een weg te vinden door tegenstrijdige gezondheidstips en hardnekkige lifestylemythes.

Play

Open in

32 episodes
Avg 26 min
Dutch

Episodes 32

Newest Oldest Longest

All20 Unplayed20 In progress0 Played0

Counted on this page — what you have heard stays on this device, so it is not something the list can be paged by.

Yesterday · 6 min
Spreekuur Extra: Wat is het juiste moment voor een verpleeghuis?
Wat doe je als je kinderen denken dat het beter voor je is om naar een verpleeghuis te verhuizen, terwijl jij daar nog niet aan toe bent? Ouderenarts Bert Keizer legt uit hoe we het zorgsysteem voor ouderen in ons land hebben ingericht. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Tuesday · 29 min
#54: Lopend vergaderen & lekkende hartkleppen
De leesvaardigheid van Nederlandse jongeren holt achteruit: recent onderzoek toont aan dat bijna 40% niet goed kan lezen. Hoe heeft dat zover kunnen komen? En wat voor impact heeft het op ons brein dat we steeds minder lezen en schrijven? Gelukkig heeft Erik een verrassend simpel medicijn. Naast begrijpend lezen, proberen we ook het hart weer beter te begrijpen. Wanneer je van je cardioloog hoort dat je ‘lekkende hartkleppen’ hebt, kan dat begrijpelijkerwijs zorgen voor paniek. Laat je dan door Leonard geruststellen: vaak blijkt dat best mee te vallen. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest. See omnystudio.com/listener for privacy information.
October 8 · 7 min
Spreekuur Extra: Mag iemand met dementie euthanasie krijgen?
Het beoordelen van een euthanasieverzoek is vaak al lastig, maar wordt nog ingewikkelder wanneer iemand dementerend is. In dit extra Spreekuur legt huisarts en filosoof Bert Keizer uit voor welke afwegingen hij dan komt te staan. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest. See omnystudio.com/listener for privacy information.
October 6 · 40 min
#53: De dood op recept - hoe werkt euthanasie?
Normaal gesproken doet een arts alles om je in leven te houden. Maar wat als een patiënt juist vraagt om te sterven? Huisarts en filosoof Bert Keizer is te gast bij Leonard en Brechje om alles te vertellen over euthanasie. Wanneer mag een arts een leven beëindigen? Hoe weet je zeker dat iemand écht niet meer verder wil - en kan - leven? En als het zover is, hoe gaat een zelfgekozen dood dan in zijn werk? Want hoewel er een verrassend concrete checklist blijkt te bestaan om te beoordelen of iemand in aanmerking komt voor euthanasie, gaan achter de duidelijke regels toch vaak ook ingewikkelde en pijnlijke afwegingen schuil. Hoe zorgvuldig Bert ook te werk gaat: de dood is onomkeerbaar. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest. See omnystudio.com/listener for privacy information.
October 1 · 4 min
Spreekuur Extra: waar zijn de anti-rookcampagnes gebleven?
Hoe kan het dat we als Nederland beginnen achter te lopen als het gaat om het beschermen van mensen tegen de slinkse tactieken van de tabaksindustrie? Longarts Wanda de Kanter geeft antwoord. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest. See omnystudio.com/listener for privacy information.
September 29 · 35 min
#52: De prikkel van een pacemaker & de voordelen van vervelen
Een kastje dat je hart een extra zetje geeft - dat is wat een pacemaker doet, maar hoe dan precies? Wanneer heb je zoiets nodig? En kun je daarna gewoon weer alles doen zoals je gewend bent? Leonard legt deze week alles uit over extra prikkels voor het hart. Erik laat daarentegen zien dat onze hersenen soms juist wat minder prikkels zouden mogen krijgen. Een loos momentje op de bank, vijf minuten wachten op de trein; tegenwoordig vullen we elke vrije minuut gemakkelijk door middel van onze mobiele telefoon. Wat doet dit met onze hersenen? En hoe erg is het dat we ons eigenlijk nooit meer vervelen? Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest See omnystudio.com/listener for privacy information.
September 24 · 5 min
Spreekuur Extra: wat doet roken met je ongeboren of pasgeboren kindje?
Longarts Wanda de Kanter legt uit hoe schadelijk het precies is als je blijft doorroken tijdens de eerste weken van de zwangerschap, of juist net na de bevalling. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest See omnystudio.com/listener for privacy information.
September 22 · 35 min
#51: De vape-epidemie: een levensgevaarlijk massa-experiment
Dacht je dat roken verleden tijd is? Think again! Nieuwe cijfers laten zien dat maar liefst 40% van de jongeren rookt, een aantal dat voor het eerst in decennia weer oploopt door de introductie van de vape. Of eigenlijk moeten we zeggen: de e-sigaret, want ook de naam ‘vape’ is bedacht om roken weer sexy te maken. Samen met de allereerste Spreekuur-gast, niemand minder dan longarts en activiste Wanda de Kanter, ontdekken Leonard en Brechje hoe tabakslobbyisten het lukte om een geheel nieuwe doelgroep aan te spreken, nu de oude rokers gestopt - of overleden - zijn. Vanuit haar eigen ervaring met een nicotineverslaving vertelt Wanda je hoe jongeren de val in worden gelokt, of vapen daadwerkelijk het ‘gezonde alternatief’ voor roken is en wat een ‘anusmond’ is. ‘Vapen, Jouw Keuze’ ‘Motiveren kun je leren’ - Wanda de Kanter & Pauline Dekker Meer weten over het verschil tussen roken en vapen? Lees dit Quest-artikel. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest See omnystudio.com/listener for privacy information.
September 15 · 25 min
#50: PTSS: hoe een trauma je hersenen & vaten kan afremmen
Het idee dat een trauma alleen tussen je oren zou zitten, is volgens velen gelukkig achterhaald. Maar op welke manieren zoiets kan doorwerken in je lichaam, is minder bekend. Heftige, levensveranderende gebeurtenissen kunnen namelijk sporen nalaten in je hersenen én je hart – zelfs als het acute gevaar allang voorbij is. Welke blijvende veranderingen kan een trauma in de hersenen aanbrengen? Waarom ontwikkelt de ene persoon wel Post Traumatische Stress Stoornis (PTSS) na een trauma, maar de ander niet? En wat doet een ingrijpende gebeurtenis met de kans op hart- en vaatziekten? Erik en Leonard laten in deze aflevering zien dat trauma’s in allerlei vormen voorkomen en misschien ook wel dichterbij plaatsvinden dan je denkt. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest See omnystudio.com/listener for privacy information.
September 8 · 34 min
#49: Hoteldebotel & vlinders in je buik: is verliefdheid gezond?
Geen concentratie, weinig eetlust en alleen maar bij die ene persoon willen zijn: wanneer je een flinke verliefdheid te pakken hebt, kan dat best ingrijpend zijn. Toch kan de roze wolk waar je je op bevindt, een hoop verbloemen. Zijn deze gevoelens, waar je zelf weinig invloed op hebt, nou gezond voor je? En wat vertellen ze je over de rest van je relatie? Erik en Leonard duiken in de wereld van snelkloppende harten en op hol geslagen hersenen - hoewel zij dit vooral zien als de uitgelezen kans om eens uitgebreid het liefdesleven van Brechje te ontleden.. Meer weten over verliefdheid? Lees dit Quest-artikel. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest See omnystudio.com/listener for privacy information.
September 1 · 37 min
#48: Sprakeloos na een beroerte - wat is afasie?
Wat als je na een hersenbloeding of - infarct ineens niet meer kunt zeggen wat je denkt? Je weet precies wat je wil vertellen en welke woorden je daarvoor nodig hebt, maar ze komen er niet uit. Erik legt uit hoe het kan dat je na een beroerte ‘afasie’ kan ervaren: het wegvallen van taalvaardigheden als spreken, schrijven en lezen. En kan je er weer van herstellen? Want hoewel schade aan de hersenen niet altijd volledig te herstellen is, kan er soms nog veel worden gewonnen. Ook komen de heren terug op de eerste heuse Spreekuur-prijsvraag: wie wist iets te bedenken dat goed voor je hersenen, maar slecht voor je hart is - of andersom - en gaat er met twee gesigneerde boeken vandoor? Meer weten over woordvindingsproblemen? Lees dit Quest-artikel. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest See omnystudio.com/listener for privacy information.
August 25 · 36 min
#47: Geen vlees, wel kippenvel
Steeds meer mensen kiezen ervoor om minder of helemaal geen dierlijke producten te eten. Maar loop je door een vegetarisch of veganistisch dieet geen voedingsstoffen als eiwitten, ijzer en vitamine B12 mis? Leonard licht voor je uit wat de wetenschap zegt over omnivoren, pescotariërs, vegetariërs en veganisten. Daarnaast beantwoordt Erik de luisteraarsvraag: waarom krijgen we kippenvel van muziek? Hoe kan één nummer je ineens terugbrengen naar een dierbare herinnering of je diep ontroeren? De heren luisteren samen met Brechje naar hun favoriete nummers om na te gaan welke route klanken in je hersenen afleggen en welke universele gevoelens muziek bij ons allemaal kan losmaken. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest Check hier jouw ideale Schijf van Vijf Eriks ‘kippenvelnummer’ Leonards ‘kippenvelnummer’ Brechjes ‘kippenvelnummer’ **Luister naar Onmisbare Krachten in je favoriete podcastapp voor het hele verhaal van Bram en ontdek ook de andere verhalen achter de supportrollen bij Defensie. See omnystudio.com/listener for privacy information.
August 11 · 24 min
#46: De unieke verbinding tussen je hart & je brein
Hoe goed kennen het hart en de hersenen elkaar eigenlijk? In deze aflevering laten Erik en Leonard je het snijvlak zien tussen hun twee specialismen. Hoe communiceren onze twee belangrijkste organen met elkaar? En is alles wat (on)gezond is voor het hart, dat ook voor de hersenen? Zo leer je bijvoorbeeld dat emoties in de hersenen je hartslag kunnen bepalen en hersenschade kan leiden tot een hartritmestoornis, maar hoe vice versa hartproblemen juist weer de kans op een herseninfarct kunnen vergroten. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest See omnystudio.com/listener for privacy information.
August 4 · 31 min
#45: Van hoogbegaafdheid tot vaatgezondheid
Hoogbegaafdheid wordt vaak geassocieerd met een hoog IQ, uitzonderlijke schoolprestaties en minder sterke sociale vaardigheden. Maar klopt dat beeld eigenlijk wel? Wat kunnen we doen om hoogbegaafde mensen beter te begrijpen en tot hun recht te laten komen? Erik bespreekt hoe de verbindingen in én tussen de hersenhelften van iemand met hoogbegaafdheid verschillen en waarom een label zowel een opluchting als een valkuil kan zijn. Daarnaast beantwoordt Leonard de vraag van een bezorgde luisteraar: kan je cholesterol ook té laag zijn? We weten dat een hoog LDL-cholesterol het risico op hart- en vaatziekten vergroot, maar is het omgekeerde ook schadelijk? Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest See omnystudio.com/listener for privacy information.
July 28 · 24 min
#44: Supersterk door creatine of door... stress?
Online vliegen de beloftes over creatine je om de oren: het wondermiddel zou zorgen voor grotere spieren, betere sportprestaties en zelfs meer herseneffectiviteit. Maar, wat is het poeder eigenlijk? En voor wie is het gebruik ervan nu echt zinvol? Daarnaast duiken we in een bijzonder pijnstillend fenomeen in de hersenen: wanneer je je in een levensbedreigende of extreem stressvolle situatie bevindt, voel je vaak een tijd lang geen pijn en komt de echte klap pas een stuk later. Hoe kan het dat je lichaam op zo’n moment de pijn tijdelijk lijkt uit te kunnen schakelen? Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest See omnystudio.com/listener for privacy information.
July 21 · 23 min
#43: De menopauze: meer dan opvliegers & slapeloosheid
Hartkloppingen, een lager libido en de welbekende ‘brainfog’. De menopauze is voor veel vrouwen een ingrijpende periode, maar wat voltrekt zich precies in je lichaam? Wat doet de plotselinge daling van oestrogeen - buiten deze welbekende symptomen - met je lichaam? Waarom neemt het risico op hart- en vaatziekten bijvoorbeeld toe? En wat weten we inmiddels over hormoontherapie? Samen met Brechje bespreken Erik en Leonard waarom de menopauze lang onderbelicht is gebleven in de medische wereld, welke leefstijlaanpassingen verschil kunnen maken en waarom deze uitdagende levensfase ook juist een goed reset-moment kan zijn om opnieuw naar je gezondheid te kijken. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest See omnystudio.com/listener for privacy information.
July 14 · 32 min
#42: Slaapschuld aflossen & emotieverwerking - wat gebeurt er tijdens je slaap?
We brengen zo’n eenderde van ons leven slapend door. Niet gek, als je bedenkt dat je brein die tijd hard nodig heeft om op te ruimen en de emoties van de dag te verwerken. Hoe verlopen die nachtelijke processen precies? Erik en Leonard beantwoorden verschillende luisteraarsvragen, zoals: kun je een paar slechte nachten later weer ‘bijslapen’? Wat is het effect van nachtdiensten, waarbij je je natuurlijke bioritme kunstmatig omgooit? En bestaan ochtend- en avondmensen nou echt, of is dat een mythe? Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest See omnystudio.com/listener for privacy information.
July 7 · 25 min
#41: Poetsen, flossen & kauwen - het belang van goede mondzorg
Je poetst trouw twee keer per dag en gaat elk jaar naar de tandarts. Maar wist je dat de gezondheid van je mond meer is dan alleen een stralende glimlach? Zo staat je tandvlees in directe verbinding met je bloedbaan, waardoor bacteriën niet alleen in je mond voor ontstekingen kunnen zorgen, maar ook in de rest van je lichaam - met een grotere kans op hartfalen of zelfs alzheimer als gevolg. En er is meer. Zelfs iets ogenschijnlijk simpels als kauwen blijkt een belangrijke rol te spelen bij de doorbloeding en het functioneren van je hersenen. Hoe zit dat precies? En waarom wordt een goede mondhygiëne juist op latere leeftijd steeds belangrijker? Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest See omnystudio.com/listener for privacy information.
June 30 · 25 min
#40: Hittegolven & vakantiestress: hoe hou je het hoofd (en hart) koel?
Het is warm. Héél warm. Met hitterecords die elk jaar opnieuw verbroken worden en warme periodes die steeds langer aanhouden, ligt een zonnesteek, hitteberoerte of zelfs een hartinfarct op de loer. Leonard legt uit wat een hittegolf met je lichaam doet en waar het behoefte aan heeft tijdens de heetste dagen van het jaar. Gelukkig staat de zomervakantie voor de deur voor wat ontspanning, maar toch is dat niet altijd vanzelfsprekend.. Erik bespreekt het effect van verandering van omgeving, mensen en eten op je brein, het fenomeen ‘holiday heart disease’ en hoe je daadwerkelijk tot rust komt tijdens je vakantie. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest See omnystudio.com/listener for privacy information.
June 23 · 26 min
#39: Plastics & placebo’s
Het placebo-effect, bestaat dat echt of zit het tussen onze oren? Erik laat zien dat er wel degelijk iets in de hersenen gebeurt als je een pil zonder werkzame stof slikt, of een operatie ondergaat waarbij niets wordt uitgevoerd. Op welke manier kunnen we zo’n effect dan slim inzetten? En: microplastics zijn overal. In het water, ons eten en dus ook in ons lichaam. Wat betekent dat voor onze gezondheid? Volgens Leonard is er nog veel onbekend, maar laten eerste onderzoeken zien dat de kans op een hartinfarct groter wordt met plastic in je aderen. Wat kan je daartegen doen? Compleet vermijden lijkt helaas een onmogelijke opgave, maar het terugdringen van de hoeveelheid plastic in je dagelijks leven kan al verschil maken. Het Spreekuur is een samenwerking tussen Corti Media en Quest See omnystudio.com/listener for privacy information.

Showing 1–20 of 32 episodes